[
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 0,
    "arabic": "بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ",
    "english": "In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful.",
    "kiswahili": "Kwa jina la Mwenyezi Mungu, Mwingi wa Rehema, Mwenye Kurehemu."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 1,
    "arabic": "حمٓ",
    "english": "Ha Meem.",
    "kiswahili": "Ha Meem."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 2,
    "arabic": "وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُبِينِ",
    "english": "By the clear Book,",
    "kiswahili": "Kwa ajili ya Kitabu kilicho wazi,"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 3,
    "arabic": "إِنَّا جَعَلْنَـٰهُ قُرْءَٰنًا عَرَبِيًّۭا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ",
    "english": "Indeed, We have made it an Arabic Qur’an that you may understand.",
    "kiswahili": "Hakika tumekiweka Qur’ani kwa Kiarabu ili mpate kuelewa."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 4,
    "arabic": "وَإِنَّهُۥ فِىٓ أُمِّ ٱلْكِتَـٰبِ لَدَيْنَا لَعَلِىٌّ حَكِيمٌ",
    "english": "And indeed it is, in the Mother of the Book with Us, exalted, full of wisdom.",
    "kiswahili": "Na hakika ipo katika Kitabu cha Msingi kwetu, kilichotukuzwa, kilicho na hekima."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 5,
    "arabic": "أَفَنَضْرِبُ عَنكُمُ ٱلذِّكْرَ صَفْحًا أَن كُنتُمْ قَوْمًۭا مُّسْرِفِينَ",
    "english": "Shall We then leave you in heedlessness because you are a transgressing people?",
    "kiswahili": "Je, tutawaacha bila ukumbusho kwa kuwa ninyi ni watu wa kuzidi?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 6,
    "arabic": "وَكَمْ أَرْسَلْنَا مِن نَّبِىٍّۢ فِى ٱلْأَوَّلِينَ",
    "english": "And how many a messenger We sent among the former peoples!",
    "kiswahili": "Na ni mara ngapi tumemtuma mtume kwa makabila ya zamani!"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 7,
    "arabic": "وَمَا يَأْتِيهِم مِّن نَّبِىٍّ إِلَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ",
    "english": "And no messenger came to them but they used to ridicule him.",
    "kiswahili": "Wala hakika hakuna mtume aliyewatemelea ila walimdharau."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 8,
    "arabic": "فَأَهْلَكْنَآ أَشَدَّ مِنْهُم بَطْشًۭا وَمَضَىٰ مَثَلُ ٱلْأَوَّلِينَ",
    "english": "So We destroyed those who were mightier in power than them; the example of the former peoples has passed.",
    "kiswahili": "Basi tuliangamiza walio wenye nguvu zaidi kuliko wao; mfano wa makabila ya zamani umepita."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 9,
    "arabic": "وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ ٱلْعَزِيزُ ٱلْعَلِيمُ",
    "english": "And if you ask them who created the heavens and the earth, they will surely say, 'The Exalted in Might, the All-Knowing created them.'",
    "kiswahili": "Na ikiwa utaowauliza ni nani aliyeumba mbingu na ardhi, hakika wanasema, 'Aliye Tawala, Mwenye Hekima alioumba.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 10,
    "arabic": "ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ مَهْدًۭا وَجَعَلَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًۭا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ",
    "english": "He who made the earth a cradle for you and made for you roads therein that you may be guided.",
    "kiswahili": "Yeye aliyeweka ardhi kama kitanda kwenu na akawaweka njia ndani yake ili mpate kuongozwa."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 11,
    "arabic": "وَٱلَّذِى نَزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۢ بِقَدَرٍۢ فَأَنشَرْنَا بِهِۦ بَلْدَةًۭ مَّيْتًۭا ۚ كَذَٰلِكَ تُخْرَجُونَ",
    "english": "And He it is who sends down water from the sky in measure, and We revive therewith a dead land; thus will you be brought forth.",
    "kiswahili": "Na Yeye ndiye aliyeyatuma maji kutoka mbinguni kwa kipimo; nasi tukaleta kisiwa kilichokauka kuwa hai; vivyo hivyo mtatolewa."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 12,
    "arabic": "وَٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْأَزْوَٰجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلْفُلْكِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ مَا تَرْكَبُونَ",
    "english": "And He created all pairs and made for you from the ships and cattle that which you ride.",
    "kiswahili": "Na Yeye aliyeumba jozi zote na akawawekea kutoka kwa meli na mifugo mnavyo pandika."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 13,
    "arabic": "لِتَسْتَوُۥا۟ عَلَىٰ ظُهُورِهِۦ ثُمَّ تَذْكُرُوا۟ نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا ٱسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا۟ سُبْحَـٰنَ ٱلَّذِى سَخَّرَ لَنَا هَـٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُۥ مُقْرِنِينَ",
    "english": "That you may sit firmly upon their backs and remember the favor of your Lord when you sit upon them, and say, 'Exalted is He who subjected this to us, and we could never have it done.'",
    "kiswahili": "Ili mpande juu yake kisha mkikumbuka neema ya Mola wenu mkipanda juu yake na mkanena, 'Subhanaye Aliyeyefanya hii ikawa rahisi kwetu, na hatukuweza kufanya hivyo peke yetu.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 14,
    "arabic": "وَإِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ",
    "english": "And indeed to our Lord we shall return.",
    "kiswahili": "Na hakika tunarudi kwa Mola wetu."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 15,
    "arabic": "وَجَعَلُوا۟ لَهُۥ مِنْ عِبَادِهِۦ جُزْءًا ۚ إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ لَكَفُورٌۭ مُّبِينٌ",
    "english": "And they made from His servants a portion (as partners); indeed, mankind is manifestly ungrateful.",
    "kiswahili": "Na wamechukua baadhi ya wafuasi wake kuwa sehemu (ya washirika); hakika mwanadamu ni mkufuru wazi."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 16,
    "arabic": "أَمِ ٱتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَنَاتٍۢ وَأَصْفَىٰكُم بِٱلْبَنِينَ",
    "english": "Or has He taken daughters from what He created and preferred you with sons?",
    "kiswahili": "Au alichukua binti kutoka alichoumba na akawapendeza nanyi kwa wana?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 17,
    "arabic": "وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُم بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمَـٰنِ مَثَلًۭا ظَلَّ وَجْهُهُۥ مُسْوَدًّۭا وَهُوَ كَظِيمٌ",
    "english": "And when one of them is given glad tidings of what he has likened to the Most Merciful, his face darkens and he is filled with resentment.",
    "kiswahili": "Na wakati mmoja kati yao apewe habari njema ya mfano alioulinganisha na Mwingi Rehema, uso wake unakuwa mweusi na anajaa chuki."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 18,
    "arabic": "أَوَمَن يُنَشَّؤُا۟ فِى ٱلْحِلْيَةِ وَهُوَ فِى ٱلْخِصَامِ غَيْرُ مُبِينٍۢ",
    "english": "Or is he who is raised in adornment, while he is in evident dispute, not clear?",
    "kiswahili": "Au ni yupi aliye amekuzwa katika mapambo huku akiwa katika shauri lisilo wazi, si wazi?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 19,
    "arabic": "وَجَعَلُوا۟ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ ٱلَّذِينَ هُمْ عِبَـٰدُ ٱلرَّحْمَـٰنِ إِنَـٰثًا ۚ أَشَهِدُوا۟ خَلْقَهُمْ ۚ سَتُكْتَبُ شَهَـٰدَتُهُمْ وَيُسْـَٔلُونَ",
    "english": "And they made the angels, who are servants of the Most Merciful, females. They bear witness to their creation; their testimony will be recorded, and they will be questioned.",
    "kiswahili": "Na wamefanya malaika ambao ni watumishi wa Mwingi Rehema kuwa wake. Wanafanyiwa ushahidi wa uumbaji wao; ushahidi wao utarekodiwa, na wataulizwa."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 20,
    "arabic": "وَقَالُوا۟ لَوْ شَآءَ ٱلرَّحْمَـٰنُ مَا عَبَدْنَـٰهُم ۗ مَّا لَهُم بِذَٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِنْ هُمْ إِلَّا يَخْرُصُونَ",
    "english": "And they say, 'Had the Most Merciful willed, we would not have worshiped them.' They have no knowledge of that; they do nothing but conjecture.",
    "kiswahili": "Na wanasema, 'Iwapo Mwingi Rehema angependa, hatungewazii.' Wana hakika ya hiyo; hawafanyi ila kudhani."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 21,
    "arabic": "أَمْ ءَاتَيْنَـٰهُمْ كِتَـٰبًۭا مِّن قَبْلِهِۦ فَهُمْ بِهِۦ مُسْتَمْسِكُونَ",
    "english": "Or have We given them a Book before this, which they hold fast to?",
    "kiswahili": "Au tumewapa kitabu kabla ya hiki, ambacho wanashikilia?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 22,
    "arabic": "بَلْ قَالُوٓا۟ إِنَّا وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٍۢ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِم مُّهْتَدُونَ",
    "english": "Rather, they say: 'We found our fathers upon a community, and we are guided in their footsteps.'",
    "kiswahili": "Bali wanasema: 'Tulipata wazazi wetu wakiwa katika jamii fulani, na sisi tunafuata nyayo zao.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 23,
    "arabic": "وَكَذَٰلِكَ مَآ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ فِى قَرْيَةٍۢ مِّن نَّذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَآ إِنَّا وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٍۢ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِم مُّقْتَدُونَ",
    "english": "Thus We sent not a warner to any city but its wealthy said, 'We found our fathers upon a community, and we follow in their footsteps.'",
    "kiswahili": "Hivyo hatukutuma mtangazaji hata mmoja kwa mji ila matajiri wake walisema: 'Tulipata wazazi wetu wakiwa katika jamii fulani, na tunafuata nyayo zao.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 24,
    "arabic": "قَـٰلَ أَوَلَوْ جِئْتُكُم بِأَهْدَىٰ مِمَّا وَجَدْتُّمْ عَلَيْهِ ءَابَآءَكُمْ ۖ قَالُوٓا۟ إِنَّا بِمَآ أُرْسِلْتُم بِهِۦ كَـٰفِرُونَ",
    "english": "He said: 'Even if I came to you with guidance better than that which you found your fathers following?' They said: 'We disbelieve in what you were sent with.'",
    "kiswahili": "Akasema: 'Hata nikija kwenu na mwongozo bora kuliko ule ambao mlipata wazazi wenu wakifuata?' Walisema: 'Tunakufurueni kwa kile ulichotumwa nacho.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 25,
    "arabic": "فَٱنتَقَمْنَا مِنْهُمْ ۖ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُكَذِّبِينَ",
    "english": "So We took retribution from them; see how was the end of the deniers.",
    "kiswahili": "Kwa hivyo tukachukua kisasi kutoka kwao; angalia jinsi ilivyokuwa mwisho wa wakana."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 26,
    "arabic": "وَإِذْ قَالَ إِبْرَٰهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦٓ إِنَّنِى بَرَآءٌۭ مِّمَّا تَعْبُدُونَ",
    "english": "And when Abraham said to his father and his people, 'Indeed, I am disassociated from what you worship.'",
    "kiswahili": "Na wakati Ibrahim alisema kwa baba yake na watu wake: 'Hakika mimi nimetoa uhusiano na mnavyo ibada.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 27,
    "arabic": "إِلَّا ٱلَّذِى فَطَرَنِى فَإِنَّهُۥ سَيَهْدِينِ",
    "english": "Except He who created me; and He will guide me.",
    "kiswahili": "Isipokuwa Yeye aliye niumba; naye ataniongoza."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 28,
    "arabic": "وَجَعَلَهَا كَلِمَةًۢ بَاقِيَةًۭ فِى عَقِبِهِۦ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ",
    "english": "And He made it a lasting word among his descendants, that they might return.",
    "kiswahili": "Na akaiweka kuwa neno la kudumu kwa vizazi vyake, ili waweze kurejea."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 29,
    "arabic": "بَلْ مَتَّعْتُ هَـٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمْ حَتَّىٰ جَآءَهُمُ ٱلْحَقُّ وَرَسُولٌۭ مُّبِينٌۭ",
    "english": "But I gave enjoyment to these and their fathers until there came to them the truth and a clear messenger.",
    "kiswahili": "Lakini niliwafurahisha hawa na wazazi wao hadi walipofika kweli na mtume wa wazi."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 30,
    "arabic": "وَلَمَّا جَآءَهُمُ ٱلْحَقُّ قَالُوا۟ هَـٰذَا سِحْرٌۭ وَإِنَّا بِهِۦ كَـٰفِرُونَ",
    "english": "And when the truth came to them, they said: 'This is magic, and indeed we are disbelievers in it.'",
    "kiswahili": "Na walipofika kweli kwawo, walisema: 'Hii ni uchawi, na hakika tunakufurueni.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 31,
    "arabic": "وَقَالُوا۟ لَوْلَا نُزِّلَ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانُ عَلَىٰ رَجُلٍۢ مِّنَ ٱلْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ",
    "english": "And they said: 'Why was this Quran not sent down upon a great man of either of the two cities?'",
    "kiswahili": "Na walisema: 'Kwa nini Qur'an hii haikushushwa kwa mtu mkuu wa moja kati ya miji miwili?'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 32,
    "arabic": "أَهُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ ۚ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُم مَّعِيشَتَهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍۢ دَرَجَـٰتٍۢ لِّيَتَّخِذَ بَعْضُهُم بَعْضًۭا سُخْرِيًّۭا ۗ وَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌۭ مِّمَّا يَجْمَعُونَ",
    "english": "Do they distribute the mercy of your Lord? We have apportioned their livelihood in this life and raised some above others in ranks, that some may employ others in service. But the mercy of your Lord is better than what they amass.",
    "kiswahili": "Je, wao wanagawanya rehema ya Mola wako? Nasi tumewagawa riziki yao katika maisha ya dunia na tukaimba baadhi juu ya wengine katika madaraka, ili baadhi ya watu watumike na wengine. Lakini rehema ya Mola wako ni bora zaidi kuliko walichokusanya."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 33,
    "arabic": "وَلَوْلَآ أَن يَكُونَ ٱلنَّاسُ أُمَّةًۭ وَٰحِدَةًۭ لَّجَعَلْنَا لِمَن يَكْفُرُ بِٱلرَّحْمَـٰنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفًۭا مِّن فِضَّةٍۢ وَمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُونَ",
    "english": "And if not that people would be one community, We would have made for those who disbelieve in the Most Merciful, roofs of silver for their houses and stairways upon which they would ascend.",
    "kiswahili": "Na kama si kuwa watu ni umma mmoja, tungewajalia walio kufuru kwa Mwenye Rehema paa za fedha katika nyumba zao na ngazi juu yake watapanda."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 34,
    "arabic": "وَلِبُيُوتِهِمْ أَبْوَٰبًۭا وَسُرُرًا عَلَيْهَا يَتَّكِـُٔونَ",
    "english": "And for their houses [are] doors and thrones upon which they will recline.",
    "kiswahili": "Na kwa nyumba zao kuna milango na viti juu yake watakavyoketi."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 35,
    "arabic": "وَزُخْرُفًۭا ۚ وَإِن كُلُّ ذَٰلِكَ لَمَّا مَتَـٰعُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۚ وَٱلْـَٔاخِرَةُ عِندَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ",
    "english": "And [provide them] ornaments; yet all that is but the enjoyment of worldly life. But the Hereafter with your Lord is for the righteous.",
    "kiswahili": "Na [uwapatie] mapambo; yote hayo ni burudani tu ya maisha ya dunia. Lakini Akhera kwa Mola wako ni kwa wanyenyekevu."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 36,
    "arabic": "وَمَن يَعْشُ عَن ذِكْرِ ٱلرَّحْمَـٰنِ نُقَيِّضْ لَهُۥ شَيْطَـٰنًۭا فَهُوَ لَهُۥ قَرِينٌۭ",
    "english": "And whoever turns away from the remembrance of the Most Merciful, We appoint for him a devil, and he becomes his companion.",
    "kiswahili": "Na yeyote anayekwepa kumbukumbu ya Mwingi Mwenye Rehema, tunamteua shaitani, naye akawa rafiki yake."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 37,
    "arabic": "وَإِنَّهُمْ لَيَصُدُّونَهُمْ عَنِ ٱلسَّبِيلِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُم مُّهْتَدُونَ",
    "english": "And indeed, they obstruct them from the way, while they think that they are guided.",
    "kiswahili": "Na hakika, wanawazuia kutoka kwenye njia, huku wakidhani kwamba wao wapo kwenye mwongozo."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 38,
    "arabic": "حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَنَا قَالَ يَـٰلَيْتَ بَيْنِى وَبَيْنَكَ بُعْدَ ٱلْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ ٱلْقَرِينُ",
    "english": "Until, when he comes to Us, he will say: 'Would that between me and you were the distance of the two Easts! How evil is the companion.'",
    "kiswahili": "Mpaka, atakapofika kwetu, atasema: 'Kungekuwa na umbali kati yangu na wewe kama mashariki mawili! Je, rafiki huyu ni mbaya!'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 39,
    "arabic": "وَلَن يَنفَعَكُمُ ٱلْيَوْمَ إِذ ظَّلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِى ٱلْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ",
    "english": "And it will not benefit you today that you wronged, that you are in the punishment sharing.",
    "kiswahili": "Na hautafaidi leo kwamba mlitenda uovu, kwamba muko katika adhabu mnaoshiriki."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 40,
    "arabic": "أَفَأَنتَ تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ أَوْ تَهْدِى ٱلْعُمْىَ وَمَن كَانَ فِى ضَلَـٰلٍۢ مُّبِينٍۢ",
    "english": "So can you make the deaf hear, or guide the blind and one who is in clear error?",
    "kiswahili": "Kwa hiyo, je, unaweza kufanya viziwi wasikie, au kuongoza vipofu na yule aliye katika upotevu wazi?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 41,
    "arabic": "فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُم مُّنتَقِمُونَ",
    "english": "Then either We will remove you, indeed We are to them avengers.",
    "kiswahili": "Basi ama tutakuondoa, hakika Sisi ni wasuluhishi kwao."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 42,
    "arabic": "أَوْ نُرِيَنَّكَ ٱلَّذِى وَعَدْنَـٰهُمْ فَإِنَّا عَلَيْهِم مُّقْتَدِرُونَ",
    "english": "Or We will show you that which We have promised them; indeed We are powerful over them.",
    "kiswahili": "Au tutakuonyesha kile tulichowaahidi; hakika Sisi tuna nguvu juu yao."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 43,
    "arabic": "فَٱسْتَمْسِكْ بِٱلَّذِىٓ أُوحِىَ إِلَيْكَ ۖ إِنَّكَ عَلَىٰ صِرَٰطٍۢ مُّسْتَقِيمٍۢ",
    "english": "So hold firmly to what has been revealed to you. Indeed, you are on a straight path.",
    "kiswahili": "Kwa hiyo shikilia kwa nguvu kile kilichokufunulia. Hakika wewe uko kwenye njia nyayo."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 44,
    "arabic": "وَإِنَّهُۥ لَذِكْرٌۭ لَّكَ وَلِقَوْمِكَ ۖ وَسَوْفَ تُسْـَٔلُونَ",
    "english": "And indeed, it is a reminder for you and your people, and you will be questioned.",
    "kiswahili": "Na hakika, hii ni kumbusho kwako na kwa watu wako, na mtahojiwa."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 45,
    "arabic": "وَسْـَٔلْ مَنْ أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رُّسُلِنَآ أَجَعَلْنَا مِن دُونِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ءَالِهَةًۭ يُعْبَدُونَ",
    "english": "And ask those We sent before you from Our messengers: Did We make other gods to be worshiped besides the Most Merciful?",
    "kiswahili": "Na waulize wale tuliotuma kabla yako kutoka kwa mitume Yetu: Je, tumewapa miungu mingine kuabudiwa isipokuwa Mwingi Mwenye Rehema?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 46,
    "arabic": "وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَـٰتِنَآ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ فَقَالَ إِنِّى رَسُولُ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ",
    "english": "And indeed We sent Moses with Our signs to Pharaoh and his chiefs. He said: 'Indeed I am a messenger of the Lord of the worlds.'",
    "kiswahili": "Na hakika, tulimtuma Musa na ishara Zetu kwa Firauni na wakuu wake. Akasema: 'Hakika mimi ni mtume wa Mola wa walimwengu.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 47,
    "arabic": "فَلَمَّا جَآءَهُم بِـَٔايَاتِنَآ إِذَا هُم مِّنْهَا يَضْحَكُونَ",
    "english": "But when he brought them Our signs, behold, they laughed at them.",
    "kiswahili": "Lakini alipoleta ishara Zetu kwawao, tazama, walicheka kwa hizo."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 48,
    "arabic": "وَمَا نُرِيهِم مِّنْ ءَايَةٍ إِلَّا هِىَ أَكْبَرُ مِنْ أُخْتِهَا ۖ وَأَخَذْنَـٰهُم بِٱلْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ",
    "english": "And We show them not any sign but that it is greater than its sister, and We seized them with the punishment that they might return.",
    "kiswahili": "Na hatuwaonyesha ishara yoyote ila kuwa kubwa kuliko ile nyingine, na tukawachukua kwa adhabu ili waweze kurejea."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 49,
    "arabic": "وَقَالُوا۟ يَـٰٓأَيُّهَ ٱلسَّاحِرُ ٱدْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِندَكَ إِنَّنَا لَمُهْتَدُونَ",
    "english": "And they said: 'O magician, invoke for us your Lord by what He promised you. Indeed we will be guided.'",
    "kiswahili": "Na walisema: 'Ee mchawi, itaulize Mola wako kwa kile alichokuahidi. Hakika tutakuwa wafuatao.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 50,
    "arabic": "فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ ٱلْعَذَابَ إِذَا هُمْ يَنكُثُونَ",
    "english": "But when We removed from them the punishment, behold, they broke their promise.",
    "kiswahili": "Lakini walipoondolewa adhabu kutoka kwao, tazama, walivunja ahadi yao."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 51,
    "arabic": "وَنَادَىٰ فِرْعَوْنُ فِى قَوْمِهِۦ قَالَ يَـٰقَوْمِ أَلَيْسَ لِى مُلْكُ مِصْرَ وَهَـٰذِهِ ٱلْأَنْهَـٰرُ تَجْرِى مِن تَحْتِىٓ ۖ أَفَلَا تُبْصِرُونَ",
    "english": "And Pharaoh cried to his people, saying: 'O my people! Is not my kingdom of Egypt, and these rivers running beneath me? Will you not then see?'",
    "kiswahili": "Na Firauni akalia kwa watu wake, akisema: 'Ee watu wangu! Je, si utawala wangu wa Misri, na hizi mito zikitiririka chini yangu? Je, hamtaona?'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 52,
    "arabic": "أَمْ أَنَا۠ خَيْرٌۭ مِّنْ هَـٰذَا ٱلَّذِى هُوَ مَهِينٌۭ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ",
    "english": "Or am I better than this, who is insignificant and hardly expresses anything?",
    "kiswahili": "Au mimi ni bora kuliko huyu, ambaye ni mdogo na karibu haelezi chochote?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 53,
    "arabic": "فَلَوْلَآ أُلْقِىَ عَلَيْهِ أَسْوِرَةٌۭ مِّن ذَهَبٍ أَوْ جَآءَ مَعَهُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ مُقْتَرِنِينَ",
    "english": "Why were not gold bracelets cast upon him or did the angels accompany him in attendance?",
    "kiswahili": "Kwa nini mikufu ya dhahabu haikuangushwa kwake au malaika hawakumfuata?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 54,
    "arabic": "فَٱسْتَخَفَّ قَوْمَهُۥ فَأَطَاعُوهُ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَـٰسِقِينَ",
    "english": "So he made his people follow him, and they obeyed him. Indeed, they were a sinful people.",
    "kiswahili": "Hivyo aliwafanya watu wake wafuate, na wakamtii. Hakika walikuwa watu wenye dhambi."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 55,
    "arabic": "فَلَمَّآ ءَاسَفُونَا ٱنتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْنَـٰهُمْ أَجْمَعِينَ",
    "english": "So when they grieved Us, We took vengeance upon them and drowned them all.",
    "kiswahili": "Basi walipotuonea huzuni, tukawatendea kisasi na tukawazama wote."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 56,
    "arabic": "فَجَعَلْنَـٰهُمْ سَلَفًۭا وَمَثَلًۭا لِّلْـَٔاخِرِينَ",
    "english": "And We made them a precedent and an example for the later generations.",
    "kiswahili": "Na tukawaweka kama mfano na kielelezo kwa vizazi vijavyo."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 57,
    "arabic": "وَلَمَّا ضُرِبَ ٱبْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ",
    "english": "And when the son of Mary was presented as an example, behold, your people turned away from him.",
    "kiswahili": "Na alipokuwa mwana wa Mariamu amekuwashwa kama mfano, tazama, watu wako walimkwepa."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 58,
    "arabic": "وَقَالُوٓا۟ ءَأَـٰلِهَتُنَا خَيْرٌ أَمْ هُوَ ۚ مَا ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًۢا ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ",
    "english": "And they said: 'Are our gods better or is he?' They only dispute with you. Rather, they are a disputing people.",
    "kiswahili": "Na walisema: 'Miungu yetu ni bora au yeye?' Hawakukupinga isipokuwa kwa hoja. Kwa kweli, wao ni watu wa mabishano."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 59,
    "arabic": "إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَـٰهُ مَثَلًۭا لِّبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ",
    "english": "He was but a servant upon whom We bestowed favor and made him an example for the Children of Israel.",
    "kiswahili": "Yeye ni mtumishi tu tuliyempa neema na tukamfanya mfano kwa Wana wa Israeli."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 60,
    "arabic": "وَلَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَا مِنكُم مَّلَـٰٓئِكَةًۭ فِى ٱلْأَرْضِ يَخْلُفُونَ",
    "english": "And if We willed, We could have made from among you angels on the earth succeeding each other.",
    "kiswahili": "Na kama tungehitaji, tungeweza kuwatengeneza kati yenu malaika duniani wakibadilishana."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 61,
    "arabic": "وَإِنَّهُۥ لَعِلْمٌۭ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَٱتَّبِعُونِ ۚ هَـٰذَا صِرَٰطٌۭ مُّسْتَقِيمٌۭ",
    "english": "And indeed, it [Jesus] is a knowledge of the Hour, so do not doubt it, and follow Me. This is a straight path.",
    "kiswahili": "Na hakika, hii ni maarifa ya Saa, kwa hiyo msihofu, na nifuate. Hii ni njia nyayo."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 62,
    "arabic": "وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ ۖ إِنَّهُۥ لَكُمْ عَدُوٌّۭ مُّبِينٌۭ",
    "english": "And let not the Satan avert you. Indeed, he is to you a clear enemy.",
    "kiswahili": "Na usiruhusu Shetani akuzuilie. Hakika yeye ni adui wazi kwenu."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 63,
    "arabic": "وَلَمَّا جَآءَ عِيسَىٰ بِٱلْبَيِّنَـٰتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُم بِٱلْحِكْمَةِ وَلِأُبَيِّنَ لَكُم بَعْضَ ٱلَّذِى تَخْتَلِفُونَ فِيهِ ۖ فَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُونِ",
    "english": "And when Jesus brought the clear proofs, he said: 'I have come to you with wisdom to make clear to you some of that about which you differ. So fear Allah and obey me.'",
    "kiswahili": "Na alipokuja Isa na ishara za wazi, akasema: 'Nimekuja kwenu kwa hekima ili nifafanue baadhi ya mambo mnayokinzana. Basi mtahari Mola na mnitegemee.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 64,
    "arabic": "إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ رَبِّى وَرَبُّكُمْ فَٱعْبُدُوهُ ۚ هَـٰذَا صِرَٰطٌۭ مُّسْتَقِيمٌۭ",
    "english": "Indeed, Allah is my Lord and your Lord, so worship Him. This is a straight path.",
    "kiswahili": "Hakika, Allah ni Mola wangu na Mola wenu, kwa hiyo Msubirie. Hii ni njia nyayo."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 65,
    "arabic": "فَٱخْتَلَفَ ٱلْأَحْزَابُ مِنۢ بَيْنِهِمْ ۖ فَوَيْلٌۭ لِّلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ مِنْ عَذَابِ يَوْمٍ أَلِيمٍ",
    "english": "But the factions among them differed. So woe to those who do wrong from the punishment of a painful day.",
    "kiswahili": "Lakini makundi kati yao yalikinzana. Basi je, maangamizo kwa wanyama wanaoonea kutoka adhabu ya siku yenye maumivu."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 66,
    "arabic": "هَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأْتِيَهُم بَغْتَةًۭ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ",
    "english": "Do they await except the Hour to come upon them suddenly while they perceive not?",
    "kiswahili": "Je, wanangojea isipokuwa Saa itakapowapata ghafla huku hawajui?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 67,
    "arabic": "ٱلْأَخِلَّآءُ يَوْمَئِذٍۭ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا ٱلْمُتَّقِينَ",
    "english": "On that Day, close friends will be enemies to each other except for the righteous.",
    "kiswahili": "Siku hiyo, marafiki wa karibu watakuwa maadui kwa kila mmoja isipokuwa wanyenyekevu."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 68,
    "arabic": "يَـٰعِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ ٱلْيَوْمَ وَلَآ أَنتُمْ تَحْزَنُونَ",
    "english": "O My servants, no fear shall be upon you today, nor shall you grieve.",
    "kiswahili": "Ee watumishi wangu, hakuna hofu kwenu leo, wala hamtahuzunika."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 69,
    "arabic": "ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا وَكَانُوا۟ مُسْلِمِينَ",
    "english": "Who believed in Our signs and were submissive.",
    "kiswahili": "Ambao waliamini katika ishara zetu na walikubali."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 70,
    "arabic": "ٱدْخُلُوا۟ ٱلْجَنَّةَ أَنتُمْ وَأَزْوَٰجُكُمْ تُحْبَرُونَ",
    "english": "Enter Paradise, you and your spouses, in rejoicing.",
    "kiswahili": "Ingieni Peponi, ninyi na wake wenu, mkiendelea na furaha."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 71,
    "arabic": "يُطَافُ عَلَيْهِم بِصِحَافٍۢ مِّن ذَهَبٍۢ وَأَكْوَابٍۢ ۖ وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ ٱلْأَنفُسُ وَتَلَذُّ ٱلْأَعْيُنُ ۖ وَأَنتُمْ فِيهَا خَـٰلِدُونَ",
    "english": "They will be served with plates of gold and cups, and therein will be whatever their souls desire and delights for the eyes, and you will abide therein forever.",
    "kiswahili": "Watapokewa kwa sahani za dhahabu na vikombe, na humo kutakuwa na kila kinachotamani nafsi zao na kufurahisha macho, na mtakaa humo milele."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 72,
    "arabic": "وَتِلْكَ ٱلْجَنَّةُ ٱلَّتِىٓ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ",
    "english": "And that is Paradise which you are made to inherit because of what you used to do.",
    "kiswahili": "Na hiyo ndiyo Pepo mlioirithi kutokana na yale mliyokuwa mnafanya."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 73,
    "arabic": "لَكُمْ فِيهَا فَـٰكِهَةٌۭ كَثِيرَةٌۭ مِّنْهَا تَأْكُلُونَ",
    "english": "Therein is abundant fruit for you to eat.",
    "kiswahili": "Kuna matunda mengi kwenu mliyokula humo."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 74,
    "arabic": "إِنَّ ٱلْمُجْرِمِينَ فِى عَذَابِ جَهَنَّمَ خَـٰلِدُونَ",
    "english": "Indeed, the criminals will be in the punishment of Hell, abiding eternally.",
    "kiswahili": "Hakika waliofanya makosa watakuwa katika adhabu ya Jahannamu, wakikaa milele."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 75,
    "arabic": "لَا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَهُمْ فِيهِ مُبْلِسُونَ",
    "english": "They will not be released from it, and they will be therein in despair.",
    "kiswahili": "Hawatatolewa kutoka humo, na watakuwa humo wakiwa na kukata tamaa."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 76,
    "arabic": "وَمَا ظَلَمْنَـٰهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوا۟ هُمُ ٱلظَّـٰلِمِينَ",
    "english": "And We did not wrong them, but they were the wrongdoers.",
    "kiswahili": "Na hatukowadhulumu, bali wao ndio walio dhulumu."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 77,
    "arabic": "وَنَادَوْا۟ يَـٰمَـٰلِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ ۖ قَالَ إِنَّكُم مَّـٰكِثُونَ",
    "english": "And they will call, 'O Malik, let your Lord put an end to us.' He will say, 'Indeed, you will remain.'",
    "kiswahili": "Na wataita, 'Ewe Malik, Mola wako atumalize.' Atasema, 'Hakika mtabaki.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 78,
    "arabic": "لَقَدْ جِئْنَـٰكُم بِٱلْحَقِّ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كَـٰرِهُونَ",
    "english": "Indeed, We have brought you the truth, but most of you dislike the truth.",
    "kiswahili": "Hakika, tumekuletea ukweli, lakini wengi wenu hawaipendi ukweli."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 79,
    "arabic": "أَمْ أَبْرَمُوا۟ أَمْرًۭا فَإِنَّا مُبْرِمُونَ",
    "english": "Or have they resolved a matter? Indeed, We are Resolute.",
    "kiswahili": "Au wamepanga jambo? Hakika, Sisi ni Wakamilifu."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 80,
    "arabic": "أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوَىٰهُمْ ۚ بَلَىٰ وَرُسُلُنَا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ",
    "english": "Or do they think that We do not hear their secret conversations and private counsels? Yes indeed, Our messengers record them with them.",
    "kiswahili": "Au wanadhani kwamba hatusikii mazungumzo yao ya siri na mipango yao? Hapana, Wajumbe wetu wakiandika nao."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 81,
    "arabic": "قُلْ إِن كَانَ لِلرَّحْمَـٰنِ وَلَدٌۭ فَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلْعَـٰبِدِينَ",
    "english": "Say: If the Most Merciful had a son, then I would be the first of the worshippers.",
    "kiswahili": "Sema: Kama Mwingi wa Rehema angekuwa na mtoto, basi mimi ninge kuwa wa kwanza kumtumikia."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 82,
    "arabic": "سُبْحَـٰنَ رَبِّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ رَبِّ ٱلْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ",
    "english": "Glory be to the Lord of the heavens and the earth, the Lord of the Throne, above what they describe.",
    "kiswahili": "Subhana Mola wa mbingu na ardhi, Mola wa Arshi, juu ya yale wanayoeleza."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 83,
    "arabic": "فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا۟ وَيَلْعَبُوا۟ حَتَّىٰ يُلَـٰقُوا۟ يَوْمَهُمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ",
    "english": "So leave them to indulge and play until they meet their day which they are promised.",
    "kiswahili": "Basi wawaachie wafurahie na kucheza hadi wakutane na siku yao waliyoahidiwa."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 84,
    "arabic": "وَهُوَ ٱلَّذِى فِى ٱلسَّمَآءِ إِلَـٰهٌۭ وَفِى ٱلْأَرْضِ إِلَـٰهٌۭ ۚ وَهُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْعَلِيمُ",
    "english": "And He is the God in the heavens and the God on the earth; and He is the Wise, the Knowing.",
    "kiswahili": "Na Yeye ndiye Mungu aliye mbinguni na Yeye ndiye Mungu aliye duniani; na Yeye ni Mjuzi, Mjuzi wa Kila kitu."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 85,
    "arabic": "وَتَبَارَكَ ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلسَّاعَةِ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ",
    "english": "Blessed is He to whom belongs the dominion of the heavens and the earth and whatever is between them; and to Him is knowledge of the Hour, and to Him you will be returned.",
    "kiswahili": "Amebarikiwa Yeye aliye na utawala wa mbingu na ardhi na yaliyo kati yao; na Yeye ndiye anayejuzi Saa, na kwake mtarudi."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 86,
    "arabic": "وَلَا يَمْلِكُ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِ ٱلشَّفَـٰعَةَ إِلَّا مَن شَهِدَ بِٱلْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ",
    "english": "And those whom they invoke besides Him cannot intercede except he who bears witness to the truth and they know it.",
    "kiswahili": "Na wale wanaowaomba badala Yake hawawezi kuingilia kati isipokuwa yule anayeshuhudia ukweli na wanajua."
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 87,
    "arabic": "وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُ ۖ فَأَنَّىٰ يُؤْفَكُونَ",
    "english": "And if you were to ask them who created them, they would surely say, 'Allah.' Then how are they deluded?",
    "kiswahili": "Na ikiwa ungewauliza ni nani aliye waumba, hakika wangesema, 'Allah.' Basi hawawezi kueleweka vipi?"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 88,
    "arabic": "وَقِيلِهِۦ يَـٰرَبِّ إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ قَوْمٌۭ لَّا يُؤْمِنُونَ",
    "english": "And [mention] His saying: 'O my Lord, indeed these are a people who do not believe.'",
    "kiswahili": "Na [tafsiri] ya kusema kwake: 'Ee Mola wangu, hakika hawa ni watu wasioamini.'"
  },
  {
    "surah": 43,
    "ayah": 89,
    "arabic": "فَٱصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلَـٰمٌۭ ۚ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ",
    "english": "So overlook them and say, 'Peace.' Soon they will know.",
    "kiswahili": "Basi wawaachie na useme, 'Amani.' Hivi karibuni watajua."
  }
]
