[
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 0,
    "arabic": "بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ",
    "english": "In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful.",
    "kiswahili": "Kwa jina la Mwenyezi Mungu, Mwingi wa Rehema, Mwenye Kurehemu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 1,
    "arabic": "طسٓ ۚ تِلْكَ ءَايَـٰتُ ٱلْقُرْءَانِ وَكِتَابٍۢ مُّبِينٍ",
    "english": "Ta. Seen. These are the verses of the Qur’an and a clear Book,",
    "kiswahili": "Ṭā Sīn. Hizi ni Aya za Qur’ani na Kitabu kinacho bainisha."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 2,
    "arabic": "هُدًى وَبُشْرَىٰ لِلْمُؤْمِنِينَ",
    "english": "As guidance and good news for the believers,",
    "kiswahili": "Ni uwongofu na bishara njema kwa Waumini."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 3,
    "arabic": "ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤْتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلْـَٔاخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ",
    "english": "Those who establish prayer and give zakah, and of the Hereafter they are certain.",
    "kiswahili": "Wale wanaosimamisha Sala na wanatoa Zaka, na Akhera wao wana yakini nayo."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 4,
    "arabic": "إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمَـٰلَهُمْ فَهُمْ يَعْمَهُونَ",
    "english": "Indeed, those who do not believe in the Hereafter - We have made pleasing to them their deeds, so they wander blindly.",
    "kiswahili": "Hakika wale wasio amini Akhera, tumewapambia vitendo vyao, basi wao wanapotea ovyo."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 5,
    "arabic": "أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَهُمْ سُوٓءُ ٱلْعَذَابِ وَهُمْ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ هُمُ ٱلْأَخْسَرُونَ",
    "english": "It is they for whom will be the worst of punishment, and in the Hereafter they will be the greatest losers.",
    "kiswahili": "Hao ndio wenye adhabu mbaya zaidi, na Akhera wao ndio walio khasiri mno."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 6,
    "arabic": "وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلْقُرْءَانَ مِن لَّدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ",
    "english": "And indeed, you receive the Qur'an from the One who is Wise and Knowing.",
    "kiswahili": "Na hakika wewe unapewa Qur’ani kutoka kwa Mwenye hikima, Mwenye kujua."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 7,
    "arabic": "إِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهْلِهِۦٓ إِنِّىٓ ءَانَسْتُ نَارًۭا سَـَٔاتِيكُم مِّنْهَا بِخَبَرٍ أَوْ ءَاتِيكُم بِشِهَابٍۢ قَبَسٍۢ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ",
    "english": "When Moses said to his family, \"Indeed, I have perceived a fire. I will bring you from there some information or will bring you a burning torch that you may warm yourselves.\"",
    "kiswahili": "Musa alipowaambia watu wa nyumbani kwake: Hakika mimi nimeona moto. Nitakuleteeni kutoka humo habari, au nitakuleteeni kijinga cha moto ili mpate kuota."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 8,
    "arabic": "فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِىَ أَنۢ بُورِكَ مَن فِى ٱلنَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَا وَسُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ",
    "english": "But when he came to it, he was called, \"Blessed is whoever is at the fire and whoever is around it. And exalted is Allah, Lord of the worlds.\"",
    "kiswahili": "Alipoufikia alilinganiwa: Amebarikiwa aliye katika moto na walio kuuzunguka. Ametakasika Mwenyezi Mungu, Mola Mlezi wa walimwengu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 9,
    "arabic": "يَـٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ",
    "english": "O Moses, indeed it is I - Allah, the Exalted in Might, the Wise.\"",
    "kiswahili": "Ewe Musa! Hakika Mimi ndiye Mwenyezi Mungu, Mwenye nguvu, Mwenye hikima."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 10,
    "arabic": "وَأَلْقِ عَصَاكَ ۚ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهْتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنٌّۭ وَلَّىٰ مُدْبِرًۭا وَلَمْ يُعَقِّبْ ۚ يَـٰمُوسَىٰ لَا تَخَفْ إِنِّى لَا يَخَافُ لَدَىَّ ٱلْمُرْسَلُونَ",
    "english": "And [he was told], \"Throw down your staff.\" But when he saw it quivering as if it were a snake, he turned in flight and did not return. [Allah said], \"O Moses, do not fear. Indeed, the messengers do not fear in My presence.\"",
    "kiswahili": "Na utie fimbo yako chini. Alipoiona inatikisika kana kwamba ni nyoka, aligeuka kukimbia wala hakurudi. Akasemwa: Ewe Musa! Usiogope. Hakika Mitume hawatishiwi mbele Yangu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 11,
    "arabic": "إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًۢا بَعْدَ سُوٓءٍۢ فَإِنِّى غَفُورٌۭ رَّحِيمٌۭ",
    "english": "Except he who wrongs and then substitutes good after evil - indeed, I am Forgiving and Merciful.",
    "kiswahili": "Ila aliye dhulumu kisha akabadilisha wema baada ya ubaya. Hakika Mimi ni Mwenye kusamehe, Mwenye kurehemu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 12,
    "arabic": "وَأَدْخِلْ يَدَكَ فِى جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَآءَ مِنْ غَيْرِ سُوٓءٍۢ ۖ فِى تِسْعِ ءَايَـٰتٍ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِۦٓ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًۭا فَـٰسِقِينَ",
    "english": "And put your hand into the opening of your garment; it will come out white without disease. [These are] among nine signs [you will take] to Pharaoh and his people. Indeed, they have been a people defiantly disobedient.\"",
    "kiswahili": "Na ingiza mkono wako katika mfuko wa shati lako, utatoka mweupe bila ya maradhi. Ni katika Ishara tisa kwa Firauni na watu wake. Hakika wao walikuwa watu waovu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 13,
    "arabic": "فَلَمَّا جَآءَتْهُمْ ءَايَـٰتُنَا مُبْصِرَةًۭ قَالُوا۟ هَـٰذَا سِحْرٌۭ مُّبِينٌۭ",
    "english": "But when Our signs came to them as clear evidences, they said, \"This is obvious magic.\"",
    "kiswahili": "Na Ishara zetu zilipo wafikia zikiwa waziwazi walisema: Huu ni uchawi ulio dhahiri."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 14,
    "arabic": "وَجَحَدُوا۟ بِهَا وَٱسْتَيْقَنَتْهَآ أَنفُسُهُمْ ظُلْمًۭا وَعُلُوًّۭا ۚ فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُفْسِدِينَ",
    "english": "And they rejected them, while their inner selves were convinced thereof, out of injustice and haughtiness. So see how was the end of the corrupters.",
    "kiswahili": "Na wakazikataa, na hali nafsi zao zina yakini nazo, kwa dhulma na kujivuna. Basi angalia ulikuwaje mwisho wa wafisadi."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 15,
    "arabic": "وَلَقَدْ ءَاتَيْنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيْمَـٰنَ عِلْمًۭا ۖ وَقَالَا ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٍۢ مِّنْ عِبَادِهِ ٱلْمُؤْمِنِينَ",
    "english": "And We had certainly given to David and Solomon knowledge, and they said, \"Praise [is due] to Allah, who has favored us over many of His believing servants.\"",
    "kiswahili": "Na hakika tulimpa Daud na Suleiman ilimu, na wakasema: Alhamdulillahi, shukrani zote ni za Mwenyezi Mungu, ambaye ametufadhilisha juu ya wengi katika waja wake Waumini."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 16,
    "arabic": "وَوَرِثَ سُلَيْمَـٰنُ دَاوُۥدَ ۖ وَقَالَ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمْنَا مَنطِقَ ٱلطَّيْرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَىْءٍ ۖ إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلْفَضْلُ ٱلْمُبِينُ",
    "english": "And Solomon inherited David. He said, \"O people, we have been taught the language of birds, and we have been given from all things. Indeed, this is evident bounty.\"",
    "kiswahili": "Na Suleiman alimrithi Daudi, na akasema: Enyi watu! Tume fundishwa usemi wa ndege, na tumepatiwa katika kila kitu. Hakika hii ndiyo neema iliyo wazi."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 17,
    "arabic": "وَحُشِرَ لِسُلَيْمَـٰنَ جُنُودُهُۥ مِنَ ٱلْجِنِّ وَٱلْإِنسِ وَٱلطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُونَ",
    "english": "And gathered for Solomon were his soldiers of the jinn and men and birds, and they were [marching] in rows.",
    "kiswahili": "Na wakakusanywa kwa Suleiman majeshi yake ya majini, na ya watu, na ya ndege, wakawa wanapangwa safu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 18,
    "arabic": "حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَوْا۟ عَلَىٰ وَادِ ٱلنَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌۭ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّمْلُ ٱدْخُلُوا۟ مَسَـٰكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَـٰنُ وَجُنُودُهُۥ وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ",
    "english": "Until, when they came upon the valley of the ants, an ant said, \"O ants, enter your dwellings that you not be crushed by Solomon and his soldiers while they perceive not.\"",
    "kiswahili": "Hata walipo fika katika bonde la sisimizi, sisimizi mmoja akasema: Enyi sisimizi! Ingieni majumbani mwenu, asije akawakanyaga Suleiman na majeshi yake bila wao kujua."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 19,
    "arabic": "فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًۭا مِّن قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِىٓ أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ ٱلَّتِىٓ أَنْعَمْتَ عَلَىَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَىَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَـٰلِحًۭا تَرْضَىٰهُ وَأَدْخِلْنِى بِرَحْمَتِكَ فِى عِبَادِكَ ٱلصَّـٰلِحِينَ",
    "english": "So he smiled, amused at her speech, and said, \"My Lord, enable me to be grateful for Your favor which You have bestowed upon me and upon my parents and to do righteousness of which You approve. And admit me by Your mercy into [the ranks of] Your righteous servants.\"",
    "kiswahili": "Basi akatabasamu akicheka kwa maneno yake, na akasema: Ewe Mola wangu! Nipe hamu ya kushukuru neema zako ulizo nijaalia mimi na wazazi wangu, na nifanye vitendo vizuri unavyo vipenda, na uniingize kwa rehema zako katika waja wako wema."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 20,
    "arabic": "وَتَفَقَّدَ ٱلطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِىَ لَآ أَرَى ٱلْهُدْهُدَ أَمْ كَانَ مِنَ ٱلْغَآئِبِينَ",
    "english": "And he took attendance of the birds and said, \"Why do I not see the hoopoe – or is he among the absent?\"",
    "kiswahili": "Na alihakiki ndege, akasema: Mbona siioni hud-hud, au yu katika wasio kuwepo?"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 21,
    "arabic": "لَأُعَذِّبَنَّهُۥ عَذَابًۭا شَدِيدًا أَوْ لَأَا۟ذْبَحَنَّهُۥٓ أَوْ لَيَأْتِيَنِّى بِسُلْطَـٰنٍۢ مُّبِينٍۢ",
    "english": "I will surely punish him with a severe punishment or slaughter him unless he brings me clear authorization.\"",
    "kiswahili": "Nitamuadhibu kwa adhabu kali, au nitamchinja, au aliniletee hoja iliyo wazi."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 22,
    "arabic": "فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيدٍۢ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِۦ وَجِئْتُكَ مِن سَبَإٍۭ بِنَبَإٍۢ يَقِينٍ",
    "english": "But the hoopoe stayed not long and said, \"I have encompassed [in knowledge] that which you have not encompassed, and I have come to you from Sheba with certain news.\"",
    "kiswahili": "Lakini hakakawia sana, akasema: Nimejua jambo ambalo wewe hujalijua, na nimekuletea kutoka Sabai habari ya yakini."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 23,
    "arabic": "إِنِّى وَجَدتُّ ٱمْرَأَةًۭ تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِن كُلِّ شَىْءٍۢ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌۭ",
    "english": "Indeed, I found a woman ruling over them, and she has been given of everything, and she has a mighty throne.",
    "kiswahili": "Hakika nimemkuta mwanamke anawatawala, naye amepewa kila kitu, na ana kiti cha enzi kikubwa."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 24,
    "arabic": "وَجَدتُّهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيْطَـٰنُ أَعْمَـٰلَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمْ لَا يَهْتَدُونَ",
    "english": "I found her and her people prostrating to the sun instead of Allah, and Satan has made their deeds attractive to them and turned them away from the path, so they are not guided.",
    "kiswahili": "Nimemkuta yeye na watu wake wakisujudu jua badala ya Mwenyezi Mungu, na Shetani amewapambia vitendo vyao na akawazuilia njia, kwa hivyo hawaongoki."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 25,
    "arabic": "أَلَّا يَسْجُدُوا۟ لِلَّهِ ٱلَّذِى يُخْرِجُ ٱلْخَبْءَ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُخْفُونَ وَمَا تُعْلِنُونَ",
    "english": "So that they do not prostrate to Allah, who brings forth what is hidden within the heavens and the earth and knows what you conceal and what you declare.",
    "kiswahili": "Ili wasimsujudie Mwenyezi Mungu ambaye hutoa siri zilizomo mbinguni na katika ardhi, na anayajua mnayoyaficha na mnayoyadhihirisha."
  },
  {
  "surah": 27,
  "ayah": 26,
  "arabic": "ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلْعَرْشِ ٱلْعَظِيمِ",
  "english": "Allah—there is no deity except Him, Lord of the Mighty Throne.",
  "kiswahili": "Mwenyezi Mungu—hapana mungu ila Yeye, Mola wa Kiti cha Enzi Kikubwa."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 27,
    "arabic": "قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ ٱلْكَـٰذِبِينَ",
    "english": "He said, We will see whether you have told the truth or are of the liars.",
    "kiswahili": "Akasema: Tutatazama iwapo umesema kweli au umekuwa miongoni mwa waongo."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 28,
    "arabic": "ٱذْهَب بِّكِتَـٰبِى هَـٰذَا فَأَلْقِهْ إِلَيْهِمْ ثُمَّ تَوَلَّ عَنْهُمْ فَٱنظُرْ مَاذَا يَرْجِعُونَ",
    "english": "“Take this letter of mine and cast it before them, then withdraw from them and see what they will return.”",
    "kiswahili": "“Nenda na barua hii yangu; uirushie mbele yao, kisha uende ukawataze kuona watarudisha vipi.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 29,
    "arabic": "قَالَتْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ إِنِّىٓ أُلْقِىَ إِلَىَّ كِتَـٰبٌۭ كَرِيمٌ",
    "english": "She (the queen) said, “O eminent ones, indeed a noble letter has been cast to me.”",
    "kiswahili": "Malkia akasema: “Enyi wakuu, imenirushiwa barua yenye heshima.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 30,
    "arabic": "إِنَّهُۥ مِن سُلَيْمَـٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ",
    "english": "“Indeed, it is from Solomon, and indeed, it is: 'In the name of Allah, the Most Merciful, the Most Compassionate.' ”",
    "kiswahili": "“Hakika ni kutoka kwa Suleiman, na hakika inayoanza kwa: ‘Bismillahi Ar-Rahmani Ar-Raheem.’ ”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 31,
    "arabic": "أَلَّا تَعْلُوا۟ عَلَىَّ وَأْتُونِى مُسْلِمِينَ",
    "english": "“Do not be arrogant with me, but come to me in submission.”",
    "kiswahili": "“Msiniyatue juu yangu; mjitwike kwangu mkawa wamoja (mujiweki chini).”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 32,
    "arabic": "قَالَتْ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ أَفْتُونِى فِىٓ أَمْرِى مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمْرًا حَتَّىٰ تَشْهَدُونِ",
    "english": "She said, “O eminent ones, advise me in my affair; I do not decide a matter until you witness.”",
    "kiswahili": "Akasema: “Enyi wakuu, niongozeni katika jambo langu; sikuamua suala hata mtakapothibitisha.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 33,
    "arabic": "قَالُوا۟ نَحْنُ أُو۟لُوا۟ قُوَّةٍۢ وَأُو۟لُوا۟ بَأْسٍۢ شَدِيدٍۢ وَٱلْأَمْرُ إِلَيْكِ فَٱنظُرِى مَاذَا تَأْمُرِينَ",
    "english": "They said, “We are people of strength and severe might, and the matter is for you—so consider what you will command.”",
    "kiswahili": "Wakasema: “Sisi ni wenye nguvu na wenye uwezo mkubwa wa kivita; (hivyo) agizo ni lako—tafakari ukamue.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 34,
    "arabic": "قَالَتْ إِنَّ ٱلْمُلُوكَ إِذَا دَخَلُوا۟ قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَجَعَلُوٓا۟ أَعِزَّةَ أَهْلِهَآ أَذِلَّةًۭ ۖ وَكَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ",
    "english": "She said, “Indeed, kings—when they enter a town—they ruin it and make its prominent people humbled. Thus do they behave.”",
    "kiswahili": "Akasema: “Hakika wafalme wanapoingia mji huutwanga na kuufanya watu wake waliokuwa wakubwa kuwa wanyonge. Hivi ndivyo wanavyofanya.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 35,
    "arabic": "وَإِنِّى مُرْسِلَةٌ إِلَيْهِم بِهَدِيَّةٍۢ فَنَاظِرَةٌۢ بِمَ يَرْجِعُ ٱلْمُرْسَلُونَ",
    "english": "“And indeed I will send to them a gift and see with what the messengers will return.”",
    "kiswahili": "“Na mimi nitawatumia zawadi, na nitaona kwa nini wajumbe watarejea.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 36,
    "arabic": "فَلَمَّا جَآءَ سُلَيْمَـٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِى بِمَالٍۢ فَمَآ ءَاتَىٰنِىَ ٱللَّهُ خَيْرٌۭ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُم بَلْ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُونَ",
    "english": "So when Solomon came, he said, “Will you extend to me wealth? But what Allah has given me is better than what He has given you; rather, you rejoice in your gift.”",
    "kiswahili": "Alipo fika Suleiman akasema: “Mnanipelekea mali? Lakini kilichonipa Mwenyezi Mungu ni bora kuliko mlivyopewa; nyinyi mnaridhika na zawadi zenu.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 37,
    "arabic": "ٱرْجِعْ إِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُم بِجُنُودٍۢ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُم مِّنْهَآ أَذِلَّةًۭ وَهُمْ صَـٰغِرُونَ",
    "english": "“Return to them; we will come to them with soldiers they will have no power to confront, and we will certainly expel them from there humiliated while they are debased.”",
    "kiswahili": "“Rudi kwao; sisi tutawafika na majeshi ambayo hawataweza kuyakabiliana nayo, nasi tutaondoa wao kutoka humo wakiwa wanyonge na wakiwa wameteketeshwa.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 38,
    "arabic": "قَالَ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَؤُا۟ أَيُّكُمْ يَأْتِينِى بِعَرْشِهَا قَبْلَ أَن يَأْتُونِى مُسْلِمِينَ",
    "english": "He said, “O eminent ones, which of you will bring me her throne before they come to me in submission?”",
    "kiswahili": "Akasema: “Enyi wakuu, ni yupi kati yenu atakayeniletea kiti chake cha enzi kabla hawajitwika kwangu wakiwa wajiweke chini?”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 39,
    "arabic": "قَالَ عِفْرِيتٌۭ مِّنَ ٱلْجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَ ۖ وَإِنِّى عَلَيْهِ لَقَوِىٌّ أَمِينٌۭ",
    "english": "An ifrit from among the jinn said, “I will bring it to you before you rise from your place, and indeed, I am strong and trustworthy for it.”",
    "kiswahili": "Ifriti mmoja kati ya majini akasema: “Mimi nitakulletea kabla hujaondoka kwenye kikao chako; na hakika mimi ni mwenye nguvu na mwaminifu juu yake.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 40,
    "arabic": "قَالَ ٱلَّذِى عِندَهُۥ عِلْمٌۭ مِّنَ ٱلْكِتَـٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبْلَ أَن يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسْتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَـٰذَا مِن فَضْلِ رَبِّى لِيَبْلُوَنِىٓ ءَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ ۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّى غَنِىٌّۭ كَرِيمٌۭ",
    "english": "The one who had knowledge from the Scripture said, “I will bring it to you before your glance returns to you.” And when he saw it placed firmly before him, he said, “This is from the bounty of my Lord to test me whether I will give thanks or deny. And whoever gives thanks, he only gives thanks for his own soul; and whoever denies—surely my Lord is Self-Sufficient, Generous.”",
    "kiswahili": "Yule mwenye elimu kutokana na Kitabu akasema: “Mimi nitakulletea kabla jicho lako halijakurudia.” Alipoiona imewekwa mbele yake akasema: “Hii ni kwa fadhila ya Mola wangu, ili anijaribu je, nashukuru au nakufuru. Na anayeshukuru, basi shukurani zake ni kwa nafsi yake; na anayekufuru, hakika Mola wangu ni Mkwasi, Karimu.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 41,
    "arabic": "قَالَ نَكِّرُوا۟ لَهَا عَرْشَهَا نَنظُرْ أَتَهْتَدِىٓ أَمْ تَكُونُ مِنَ ٱلَّذِينَ لَا يَهْتَدُونَ",
    "english": "He said, “Disguise her throne for her; we will see whether she is guided or is of those who are not guided.”",
    "kiswahili": "Akasema: “Mubadilishe kiti chake cha enzi, tuone kama ataongoka au atakuwa miongoni mwa wasioweza kuongoka.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 42,
    "arabic": "فَلَمَّا جَآءَتْ قِيلَ أَهَـٰكَذَا عَرْشُكِ ۖ قَالَتْ كَأَنَّهُۥ هُوَ ۚ وَأُوتِينَا ٱلْعِلْمَ مِن قَبْلِهَا وَكُنَّا مُسْلِمِينَ",
    "english": "So when she came, it was said, “Is your throne like this?” She said, “It is as though it were the very one.” And we had been given knowledge before her, and we had been Muslims in submission.",
    "kiswahili": "Alipofika aliambiwa: “Je, kiti chako cha enzi ni kama hiki?” Akasema: “Kana kwamba ni hicho.” Na tulipewa elimu kabla yake, nasi tulikuwa Waislamu (waliotii)."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 43,
    "arabic": "وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعْبُدُ مِن دُونِ ٱللَّهِ ۖ إِنَّهَا كَانَتْ مِن قَوْمٍۢ كَـٰفِرِينَ",
    "english": "But that which she used to worship besides Allah had averted her; indeed, she was from a disbelieving people.",
    "kiswahili": "Lakini yale aliyokuwa akiabudu badala ya Mwenyezi Mungu yakamzuilia; na hakika yeye alikuwa miongoni mwa watu waliokufuru."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 44,
    "arabic": "قِيلَ لَهَا ٱدْخُلِى ٱلصَّرْحَ ۖ فَلَمَّا رَأَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةًۭ وَكَشَفَتْ عَن سَاقَيْهَا ۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرْحٌۭ مُّمَرَّدٌۭ مِّن قَوَارِيرَ ۗ قَالَتْ رَبِّ إِنِّى ظَلَمْتُ نَفْسِى وَأَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمَـٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ",
    "english": "It was said to her, “Enter the palace.” But when she saw it, she thought it was a deep water and bared her legs. He said, “Indeed it is a palace made smooth with glass.” She said, “My Lord, I have wronged myself, and I submit with Solomon to Allah, Lord of the worlds.”",
    "kiswahili": "Akaambiwa: “Ingia katika jumba.” Alipoona akadhani ni maji makuu, akafunua miguu yake. Akasemwa: “Hakika hili ni jumba lililotandikwa kwa vioo.” Akasema: “Mola wangu, hakika nimedhulumu nafsi yangu, nami najisalimisha pamoja na Suleiman kwa Mwenyezi Mungu, Mola wa walimwengu.”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 45,
    "arabic": "وَلَقَدْ أَرْسَلْنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَـٰلِحًا أَنِ ٱعْبُدُوا۟ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمْ فَرِيقَانِ يَخْتَصِمُونَ",
    "english": "And We had certainly sent to Thamud their brother Ṣalih, [saying], “Worship Allah.” But suddenly, they became two disputing factions.",
    "kiswahili": "Na hakika tuliwatuma kwa Thamudi ndugu yao Swaleh (tukawaambia): “Mwabuduni Mwenyezi Mungu.” Lakini mara wakawa makundi mawili yanayobishana."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 46,
    "arabic": "قَالَ يَـٰقَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُونَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبْلَ ٱلْحَسَنَةِ ۖ لَوْلَا تَسْتَغْفِرُونَ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ",
    "english": "He said, “O my people, why do you hasten evil instead of good? Why do you not seek forgiveness of Allah that you may receive mercy?”",
    "kiswahili": "Akasema: “Enyi watu wangu, kwa nini mnaharakisha shari kabla ya kheri? Mbona hamuombi msamaha kwa Mwenyezi Mungu ili mpate kurehemewa?”"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 47,
    "arabic": "قَالُوا۟ ٱطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَ ۚ قَالَ طَـٰٓئِرُكُمْ عِندَ ٱللَّهِ ۖ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌۭ تُفْتَنُونَ",
    "english": "They said, 'We consider you and those with you an ill omen.' He replied, 'Your omen is with Allah. Rather, you are a people being tested.'",
    "kiswahili": "Wakasema: Tumekupata wewe na walio pamoja nawe kuwa ni sababu ya nuksi. Akasema: Nuksi yenu iko kwa Mwenyezi Mungu. Bali nyinyi ni watu mnaofitaniwa."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 48,
    "arabic": "وَكَانَ فِى ٱلْمَدِينَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍۢ يُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ",
    "english": "And there were in the city nine family heads causing corruption in the land and not amending [its affairs].",
    "kiswahili": "Na palikuwa mjini watu tisa waliokuwa wakifanya uharibifu katika nchi, wala hawafanyi islah."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 49,
    "arabic": "قَالُوا۟ تَقَاسَمُوا۟ بِٱللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُۥ وَأَهْلَهُۥ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِۦ مَا شَهِدْنَا مَهْلِكَ أَهْلِهِۦ وَإِنَّا لَصَـٰدِقُونَ",
    "english": "They said, 'Take a mutual oath by Allah that we will attack him and his family by night, then we will say to his heir, 'We did not witness the destruction of his family, and indeed, we are truthful.''",
    "kiswahili": "Wakasema: Tukapiane viapo kwa Mwenyezi Mungu kwamba tutamshambulia yeye na watu wake usiku, kisha tutamwambia mrithi wake: Sisi hatukuwa mashahidi wa kuangamia kwa watu wake, na hakika sisi ni wakweli."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 50,
    "arabic": "وَمَكَرُوا۟ مَكْرًۭا وَمَكَرْنَا مَكْرًۭا وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ",
    "english": "And they planned a plan, and We planned a plan, while they perceived not.",
    "kiswahili": "Wakapanga mpango, na Sisi tukapanga mpango, na wao hawakutambua."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 51,
    "arabic": "فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ مَكْرِهِمْ أَنَّا دَمَّرْنَـٰهُمْ وَقَوْمَهُمْ أَجْمَعِينَ",
    "english": "So see how was the outcome of their plan - that We destroyed them and their people, all of them.",
    "kiswahili": "Basi tazama jinsi ulivyokuwa mwisho wa mipango yao! Kwamba tuliwaangamiza wao na watu wao wote."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 52,
    "arabic": "فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خَاوِيَةًۢ بِمَا ظَلَمُوٓا۟ ۗ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَةًۭ لِّقَوْمٍۢ يَعْلَمُونَ",
    "english": "So those are their houses, desolate because of the wrong they had done. Indeed in that is a sign for people who know.",
    "kiswahili": "Basi hizi nyumba zao zimetelekezwa kwa sababu ya dhulma zao. Hakika katika haya ipo Ishara kwa watu wanaojua."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 53,
    "arabic": "وَأَنجَيْنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَكَانُوا۟ يَتَّقُونَ",
    "english": "And We saved those who believed and used to fear Allah.",
    "kiswahili": "Na tuliwaokoa wale walioamini na wakawa wanamcha Mungu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 54,
    "arabic": "وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَتَأْتُونَ ٱلْفَـٰحِشَةَ وَأَنتُمْ تُبْصِرُونَ",
    "english": "And [mention] Lot, when he said to his people, 'Do you commit immorality while you are seeing?'",
    "kiswahili": "Na (tukamtuma) Lut alipowaambia watu wake: Je! Mnafanya mambo machafu hali mnaona?"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 55,
    "arabic": "أَئِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهْوَةًۭ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِ ۚ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌۭ تَجْهَلُونَ",
    "english": "Do you indeed approach men with desire instead of women? Rather, you are a people behaving ignorantly.",
    "kiswahili": "Je! Hakika mnawaendea wanaume kwa tamaa badala ya wanawake? Bali nyinyi ni watu wajinga."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 56,
    "arabic": "۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓا۟ أَخْرِجُوٓا۟ ءَالَ لُوطٍۢ مِّن قَرْيَتِكُمْ ۖ إِنَّهُمْ أُنَاسٌۭ يَتَطَهَّرُونَ",
    "english": "But the answer of his people was only that they said, 'Expel the family of Lot from your city! Indeed, they are people who keep themselves pure.'",
    "kiswahili": "Lakini jawabu ya watu wake haikuwa ila kusema: Wafukuzeni watu wa Lut mji mwenu! Hakika hao ni watu wanaotafuta kujitakasa."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 57,
    "arabic": "فَأَنجَيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ إِلَّا ٱمْرَأَتَهُۥ قَدَّرْنَـٰهَا مِنَ ٱلْغَـٰبِرِينَ",
    "english": "So We saved him and his family, except for his wife; We destined her to be of those who remained behind.",
    "kiswahili": "Basi tukamuokoa yeye na watu wake, isipo kuwa mke wake. Tulimkadiria awe miongoni mwa waliobakia."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 58,
    "arabic": "وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِم مَّطَرًۭا ۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلْمُنذَرِينَ",
    "english": "And We rained upon them a rain [of stones], and evil was the rain of those who were warned.",
    "kiswahili": "Na tukawanyeshea mvua ya mawe. Basi mbaya mno ulikuwa ule mvua ya watu walioonywa."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 59,
    "arabic": "قُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَـٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصْطَفَىٰٓ ۗ ءَآللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ",
    "english": "Say, 'Praise be to Allah, and peace upon His servants whom He has chosen. Is Allah better, or what they associate with Him?'",
    "kiswahili": "Sema: Alhamdulillahi (Sifa njema zote ni za Mwenyezi Mungu), na amani iwe juu ya waja wake Aliowachagua. Je! Mwenyezi Mungu ni bora au hao wanaomshirikisha naye?"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 60,
    "arabic": "أَمَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءًۭ فَأَنۢبَتْنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۢ مَّا كَانَ لَكُمْ أَن تُنۢبِتُوا۟ شَجَرَهَآ ۗ أَءِلَـٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌۭ يَعْدِلُونَ",
    "english": "Is He [not best] who created the heavens and the earth and sent down for you water from the sky, whereby We caused to grow gardens of joyful beauty, which you could not have grown the trees thereof? Is there a deity with Allah? No! But they are a people who ascribe equals [to Him].",
    "kiswahili": "Je! Ni nani aliyeziumba mbingu na ardhi, na akakuteremshieni maji kutoka mbinguni, kisha tukazalisha kwa hayo maji bustani zenye uzuri wa kupendeza? Hamkuwa na uwezo wa kukuzisha miti yake. Je! Kuna mungu pamoja na Mwenyezi Mungu? Bali wao ni watu wanaomfananisha na wengine."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 61,
    "arabic": "أَمَّن جَعَلَ ٱلْأَرْضَ قَرَارًۭا وَجَعَلَ خِلَـٰلَهَآ أَنْهَـٰرًۭا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِىَ وَجَعَلَ بَيْنَ ٱلْبَحْرَيْنِ حَاجِزًا ۗ أَءِلَـٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ",
    "english": "Is He [not best] who made the earth a stable ground, and placed within it rivers, and placed for it firmly set mountains, and set a barrier between the two seas? Is there a deity with Allah? No! But most of them do not know.",
    "kiswahili": "Au ni nani aliyeifanya ardhi kuwa makazi thabiti, na akaweka humo mito, na akaweka humo milima imara, na akaweka kizuizi baina ya bahari mbili? Je! Kuna mungu pamoja na Mwenyezi Mungu? Bali wengi wao hawajui."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 62,
    "arabic": "أَمَّن يُجِيبُ ٱلْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ ٱلسُّوٓءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَآءَ ٱلْأَرْضِ ۗ أَءِلَـٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ قَلِيلًۭا مَّا تَذَكَّرُونَ",
    "english": "Is He [not best] who responds to the desperate one when he calls upon Him and removes evil and makes you inheritors of the earth? Is there a deity with Allah? Little do you remember.",
    "kiswahili": "Au ni nani anaye mjibu mwenye shida anapomwomba, na akaiondoa dhara, na akakufanyeni muwarithi wa ardhi? Je! Kuna mungu pamoja na Mwenyezi Mungu? Ni wachache mnayo yakumbuka."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 63,
    "arabic": "أَمَّن يَهْدِيكُمْ فِى ظُلُمَـٰتِ ٱلْبَرِّ وَٱلْبَحْرِ وَمَن يُرْسِلُ ٱلرِّيَـٰحَ بُشْرًۢا بَيْنَ يَدَىْ رَحْمَتِهِۦٓ ۗ أَءِلَـٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ تَعَـٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ",
    "english": "Is He [not best] who guides you through the darknesses of the land and sea, and who sends the winds as glad tidings before His mercy? Is there a deity with Allah? Exalted is Allah above what they associate with Him.",
    "kiswahili": "Au ni nani anayewaongoza katika giza la nchi kavu na baharini, na anayetuma pepo kuwa bishara kabla ya rehema zake? Je! Kuna mungu pamoja na Mwenyezi Mungu? Ametukuka Mwenyezi Mungu juu ya hayo wanayomshirikisha."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 64,
    "arabic": "أَمَّن يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَمَن يَرْزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ ۗ أَءِلَـٰهٌۭ مَّعَ ٱللَّهِ ۚ قُلْ هَاتُوا۟ بُرْهَـٰنَكُمْ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ",
    "english": "Is He [not best] who originates creation and then repeats it and who provides for you from the heaven and earth? Is there a deity with Allah? Say, 'Produce your proof, if you should be truthful.'",
    "kiswahili": "Au ni nani anayeanzisha uumbaji kisha akauirudisha tena, na anayekuruzukuni kutoka mbinguni na katika ardhi? Je! Yuko mungu pamoja na Mwenyezi Mungu? Sema: Lete hoja yenu ikiwa nyinyi ni wakweli."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 65,
    "arabic": "قُل لَّا يَعْلَمُ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ٱلْغَيْبَ إِلَّا ٱللَّهُ ۚ وَمَا يَشْعُرُونَ أَيَّانَ يُبْعَثُونَ",
    "english": "Say, 'None in the heavens and earth knows the unseen except Allah, and they do not perceive when they will be resurrected.'",
    "kiswahili": "Sema: Hakuna katika mbingu na ardhi anayeujua ghaibu ila Mwenyezi Mungu. Wala hawajui lini watafufuliwa."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 66,
    "arabic": "بَلِ ٱدَّٰرَكَ عِلْمُهُمْ فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ ۚ بَلْ هُمْ فِى شَكٍّۢ مِّنْهَا ۖ بَلْ هُم مِّنْهَا عَمُونَ",
    "english": "Rather, their knowledge is arrested concerning the Hereafter. Rather, they are in doubt about it. Rather, they are, concerning it, blind.",
    "kiswahili": "Bali ujuzi wao umeishia kwenye Akhera. Bali wako katika shaka nayo. Bali wao kwa hiyo ni vipofu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 67,
    "arabic": "وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًۭا وَءَابَآؤُنَآ أَئِنَّا لَمُخْرَجُونَ",
    "english": "And those who disbelieve say, 'When we have become dust, we and our forefathers, will we indeed be brought out [of the graves]?'",
    "kiswahili": "Na walio kufuru wanasema: Je! Tukisha kuwa udongo, sisi na baba zetu, je! sisi kweli tutatolewa?"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 68,
    "arabic": "لَقَدْ وُعِدْنَا هَـٰذَا نَحْنُ وَءَابَآؤُنَا مِن قَبْلُ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّآ أَسَـٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ",
    "english": "We have been promised this, we and our forefathers, before. This is not but legends of the former peoples.",
    "kiswahili": "Hakika tumeahidiwa haya sisi na baba zetu tangu zamani. Haya si chochote ila hadithi za watu wa kale."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 69,
    "arabic": "قُلْ سِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُجْرِمِينَ",
    "english": "Say, 'Travel through the land and observe how was the end of the criminals.'",
    "kiswahili": "Sema: Tembeeni katika ardhi, muangalie ulikuwaje mwisho wa wakosefu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 70,
    "arabic": "وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُن فِى ضَيْقٍۢ مِّمَّا يَمْكُرُونَ",
    "english": "And grieve not over them or be in distress from what they conspire.",
    "kiswahili": "Wala usiwahuzunikie, wala usiwe katika dhiki kwa sababu ya vitimbi wanavyopanga."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 71,
    "arabic": "وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَـٰذَا ٱلْوَعْدُ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ",
    "english": "And they say, 'When is this promise, if you should be truthful?'",
    "kiswahili": "Na wanasema: Lini ahadi hii itatimia ikiwa nyinyi ni wakweli?"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 72,
    "arabic": "قُلْ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ رَدِفَ لَكُم بَعْضُ ٱلَّذِى تَسْتَعْجِلُونَ",
    "english": "Say, 'Perhaps it is close behind you - some of that for which you are impatient.'",
    "kiswahili": "Sema: Huenda baadhi ya hayo mnayoyaharakisha yapo karibu yamekufuateni."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 73,
    "arabic": "وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ",
    "english": "And indeed, your Lord is full of bounty for the people, but most of them do not show gratitude.",
    "kiswahili": "Na hakika Mola wako Mlezi ana fadhila kubwa kwa watu, lakini wengi wao hawashukuru."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 74,
    "arabic": "وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ",
    "english": "And indeed, your Lord knows what their breasts conceal and what they declare.",
    "kiswahili": "Na hakika Mola wako Mlezi anajua yanayofichwa na nyoyo zao na wanayoyatangaza."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 75,
    "arabic": "وَمَا مِنْ غَآئِبَةٍۢ فِى ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ إِلَّا فِى كِتَـٰبٍۢ مُّبِينٍ",
    "english": "And there is nothing concealed within the heaven and the earth except that it is in a clear Register.",
    "kiswahili": "Wala hapana kitu kilicho ghaibu katika mbingu na ardhi ila kimo katika Kitabu kinacho bainika."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 76,
    "arabic": "إِنَّ هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانَ يَقُصُّ عَلَىٰ بَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ أَكْثَرَ ٱلَّذِى هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ",
    "english": "Indeed, this Qur'an relates to the Children of Israel most of that over which they disagree.",
    "kiswahili": "Hakika Qur'ani hii inawasomea Wana wa Israili mengi wanayokuwa wakikhitalifiana."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 77,
    "arabic": "وَإِنَّهُۥ لَهُدًۭى وَرَحْمَةٌۭ لِّلْمُؤْمِنِينَ",
    "english": "And indeed, it is guidance and mercy for the believers.",
    "kiswahili": "Na hakika hiyo ni uwongofu na rehema kwa Waumini."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 78,
    "arabic": "إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِى بَيْنَهُم بِحُكْمِهِۦ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْعَلِيمُ",
    "english": "Indeed, your Lord will judge between them by His judgment; and He is the Exalted in Might, the Knowing.",
    "kiswahili": "Hakika Mola wako Mlezi atahukumu baina yao kwa hukumu yake. Naye ni Mwenye nguvu, Mwenye kujua."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 79,
    "arabic": "فَتَوَكَّلْ عَلَى ٱللَّهِ ۖ إِنَّكَ عَلَى ٱلْحَقِّ ٱلْمُبِينِ",
    "english": "So rely upon Allah; indeed, you are upon the clear truth.",
    "kiswahili": "Basi mtawakaliye Mwenyezi Mungu. Hakika wewe uko juu ya haki iliyo wazi."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 80,
    "arabic": "إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ ٱلْمَوْتَىٰ وَلَا تُسْمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوْا۟ مُدْبِرِينَ",
    "english": "Indeed, you cannot make the dead hear, nor can you make the deaf hear the call when they turn their backs retreating.",
    "kiswahili": "Hakika huwezi kuwafanya wafu wasikie, wala kuwafanya viziwi wasikie wito wanapogeuka wakikimbia."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 81,
    "arabic": "وَمَآ أَنتَ بِهَـٰدِى ٱلْعُمْىِ عَن ضَلَـٰلَتِهِمْ ۖ إِن تُسْمِعُ إِلَّا مَن يُؤْمِنُ بِـَٔايَـٰتِنَا فَهُم مُّسْلِمُونَ",
    "english": "And you cannot guide the blind away from their error. You can only make hear those who believe in Our signs, and they have submitted.",
    "kiswahili": "Wala wewe si mwenye kuwaongoza vipofu kutoka upotovu wao. Huwaunasisha ila wale wanaoamini Ishara zetu, nao ni Waislamu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 82,
    "arabic": "وَإِذَا وَقَعَ ٱلْقَوْلُ عَلَيْهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَآبَّةًۭ مِّنَ ٱلْأَرْضِ تُكَلِّمُهُمْ أَنَّ ٱلنَّاسَ كَانُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا لَا يُوقِنُونَ",
    "english": "And when the decree falls upon them, We will bring forth for them a creature from the earth speaking to them, because mankind had no certainty in Our signs.",
    "kiswahili": "Na itakapo waangukia kauli, tutawatoa kwao mnyama katika ardhi atawaambia ya kwamba watu walikuwa hawana yakini na Ishara zetu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 83,
    "arabic": "وَيَوْمَ نَحْشُرُ مِن كُلِّ أُمَّةٍۢ فَوْجًۭا مِّمَّن يُكَذِّبُ بِـَٔايَـٰتِنَا فَهُمْ يُوزَعُونَ",
    "english": "And on the Day We will gather from every nation a group of those who denied Our signs, and they will be held in ranks.",
    "kiswahili": "Na siku tutapokusanya kutoka kila taifa kikundi katika wale waliokanusha Ishara zetu, nao watawekwa kwa safu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 84,
    "arabic": "حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُو قَالَ أَكَذَّبْتُم بِـَٔايَـٰتِى وَلَمْ تُحِيطُوا۟ بِهَا عِلْمًا أَمَّاذَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ",
    "english": "Until, when they come, He will say, 'Did you deny My signs though you did not encompass them in knowledge? Or what was it you used to do?'",
    "kiswahili": "Mpaka watakapokuja atasema: Je, mlizikanusha Ishara zangu na hali hamkuzizingatia kwa ilimu? Au mlifanya nini?"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 85,
    "arabic": "وَوَقَعَ ٱلْقَوْلُ عَلَيْهِم بِمَا ظَلَمُوا۟ فَهُمْ لَا يَنطِقُونَ",
    "english": "And the decree will fall upon them for what they did of wrong, and they will not be able to speak.",
    "kiswahili": "Na itawaangukia kauli kwa sababu ya kudhulumu kwao, basi wao hawatasema kitu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 86,
    "arabic": "أَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّا جَعَلْنَا ٱلَّيْلَ لِيَسْكُنُوا۟ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبْصِرًا ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍۢ لِّقَوْمٍۢ يُؤْمِنُونَ",
    "english": "Do they not see that We made the night for them to rest in and the day to give sight? Indeed, in that are signs for people who believe.",
    "kiswahili": "Je! Hawakuona ya kwamba Sisi tumefanya usiku kwa mapumziko kwao, na mchana wenye mwangaza? Hakika katika hayo zipo Ishara kwa watu wanaoamini."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 87,
    "arabic": "وَيَوْمَ يُنفَخُ فِى ٱلصُّورِ فَفَزِعَ مَن فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَكُلٌّ أَتَوْهُ دَٰخِرِينَ",
    "english": "And on the Day the Horn is blown, whoever is in the heavens and whoever is on the earth will be terrified, except whom Allah wills. And all will come to Him humbled.",
    "kiswahili": "Na siku itakapopulizwa barugumu, basi watahadharika waliomo mbinguni na waliomo ardhini, isipo kuwa wale aliowataka Mwenyezi Mungu. Na wote watakuja kwake kwa unyenyekevu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 88,
    "arabic": "وَتَرَى ٱلْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةًۭ وَهِىَ تَمُرُّ مَرَّ ٱلسَّحَابِ ۚ صُنْعَ ٱللَّهِ ٱلَّذِىٓ أَتْقَنَ كُلَّ شَىْءٍ ۚ إِنَّهُۥ خَبِيرٌۢ بِمَا تَفْعَلُونَ",
    "english": "And you see the mountains, thinking them solid, while they pass as the passing of clouds. [It is] the work of Allah, who perfected all things. Indeed, He is aware of what you do.",
    "kiswahili": "Na utawaona milima ukidhani imesimama imara, nayo inapita kama mapito ya mawingu. Ni kazi ya Mwenyezi Mungu aliyeifanya imara kila kitu. Hakika Yeye ni Mwenye kuyajua myafanyayo."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 89,
    "arabic": "مَن جَآءَ بِٱلْحَسَنَةِ فَلَهُۥ خَيْرٌۭ مِّنْهَا وَهُم مِّن فَزَعٍۢ يَوْمَئِذٍ ءَامِنُونَ",
    "english": "Whoever comes with a good deed will have better than it, and they will be safe from fear that Day.",
    "kiswahili": "Atakaye leta wema, atapata bora zaidi kuliko huo, na wao siku hiyo watakuwa salama na khofu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 90,
    "arabic": "وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِى ٱلنَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ",
    "english": "But whoever comes with an evil deed, their faces will be overturned into the Fire. Are you recompensed except for what you used to do?",
    "kiswahili": "Na atakaye leta uovu, basi nyuso zao zitapinduliwa motoni. Je! Mnalipwa ila kwa yale mliyokuwa mkiyatenda?"
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 91,
    "arabic": "إِنَّمَآ أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ رَبَّ هَـٰذِهِ ٱلْبَلْدَةِ ٱلَّذِى حَرَّمَهَا وَلَهُۥ كُلُّ شَىْءٍۢ ۖ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ",
    "english": "I have only been commanded to worship the Lord of this city, who made it sacred, and to Him belongs everything. And I have been commanded to be of those who submit.",
    "kiswahili": "Hakika mimi nimeamrishwa nimwabudu Mola wa mji huu, ambaye ameuharamisha, na Yeye ndiye Mwenye kila kitu. Na nimeamrishwa niwe miongoni mwa Waislamu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 92,
    "arabic": "وَأَنْ أَتْلُوَا۟ ٱلْقُرْءَانَ ۖ فَمَنِ ٱهْتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهْتَدِى لِنَفْسِهِۦ ۖ وَمَن ضَلَّ فَقُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلْمُنذِرِينَ",
    "english": "And to recite the Qur’an. So whoever is guided is only guided for himself; and whoever goes astray, say, 'I am only among the warners.'",
    "kiswahili": "Na nisome Qur'ani. Basi atakaye ongoka, huongoka kwa nafsi yake. Na atakaye potea, sema: Mimi ni miongoni mwa waonyaji tu."
  },
  {
    "surah": 27,
    "ayah": 93,
    "arabic": "وَقُلِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمْ ءَايَـٰتِهِۦ فَتَعْرِفُونَهَا ۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَـٰفِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ",
    "english": "And say, 'Praise be to Allah. He will show you His signs, and you will recognize them.' And your Lord is not unaware of what you do.",
    "kiswahili": "Na sema: Alhamdu Lillahi. Atakuonyesheni Ishara zake, na mtazijua. Na Mola wako si mwenye kughafilika na mnayoyafanya."
  }
]
