[
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 0,
    "arabic": "بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ",
    "english": "In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful.",
    "kiswahili": "Kwa jina la Mwenyezi Mungu, Mwingi wa Rehema, Mwenye Kurehemu."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 1,
    "arabic": "ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ عَلَىٰ عَبْدِهِ ٱلْكِتَـٰبَ وَلَمْ يَجْعَل لَّهُۥ عِوَجَاۜ",
    "english": "All praise is for Allah, Who has sent down the Book upon His servant and has not made therein any crookedness.",
    "kiswahili": "Sifa zote ni kwa Allah, Aliye ameshausha Kitabu kwa Mtumishi wake na hakukifanya kuwa na upotofu wowote."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 2,
    "arabic": "قَيِّمًۭا لِّيُنذِرَ بَأْسًۭا شَدِيدًۭا مِّن لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ ٱلْمُؤْمِنِينَ ٱلَّذِينَ يَعْمَلُونَ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا حَسَنًۭا",
    "english": "Straight, to warn of a severe punishment from Him and to give glad tidings to the believers who do righteous deeds that they will have a good reward.",
    "kiswahili": "Imara, ili kuwaonya juu ya adhabu kali kutoka kwake na kuwafurahisha waumini wanaofanya mema kuwa watapata thawabu njema."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 3,
    "arabic": "مَّـٰكِثِينَ فِيهِ أَبَدًۭا",
    "english": "They will remain therein forever.",
    "kiswahili": "Watakaa humo milele."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 4,
    "arabic": "وَيُنذِرَ ٱلَّذِينَ قَالُوا۟ ٱتَّخَذَ ٱللَّهُ وَلَدًۭا",
    "english": "And to warn those who say, 'Allah has taken a son.'",
    "kiswahili": "Na kuwaonya wale wanasema, 'Allah amechukua Mwana.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 5,
    "arabic": "مَّا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍۢ وَلَا لِـَٔابَآئِهِمْ ۚ كَبُرَتْ كَلِمَةًۭ تَخْرُجُ مِنْ أَفْوَٰهِهِمْ ۚ إِن يَقُولُونَ إِلَّا كَذِبًۭا",
    "english": "They have no knowledge of it, nor did their forefathers. Grave is the word that comes out of their mouths; they speak not except a lie.",
    "kiswahili": "Hawana ujuzi juu yake, wala mababu zao. Neno kubwa linatoka midomoni mwao; hawazungumzi ila uongo."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 6,
    "arabic": "فَلَعَلَّكَ بَـٰخِعٌۭ نَّفْسَكَ عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِمْ إِن لَّمْ يُؤْمِنُوا۟ بِهَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ أَسَفًا",
    "english": "Perhaps you would kill yourself with grief over them if they do not believe in this discourse.",
    "kiswahili": "Labda ungeshtuka kwa huzuni juu yao kama hawataamini ujumbe huu."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 7,
    "arabic": "إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى ٱلْأَرْضِ زِينَةًۭ لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًۭا",
    "english": "Indeed, We have made that which is on the earth as adornment for it, to test them as to which of them is best in deed.",
    "kiswahili": "Hakika tumefanya kilicho ardhini kuwa ni mapambo yake, ili tuwavutie na kujaribu ni nani kati yao anaye fanya mema zaidi."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 8,
    "arabic": "وَإِنَّا لَجَـٰعِلُونَ مَا عَلَيْهَا صَعِيدًۭا جُرُزًا",
    "english": "And indeed, We will make that which is upon it a barren ground.",
    "kiswahili": "Na hakika tutafanya kilicho juu yake kuwa ardhi kavu isiyo na kilicho."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 9,
    "arabic": "أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَـٰبَ ٱلْكَهْفِ وَٱلرَّقِيمِ كَانُوا۟ مِنْ ءَايَـٰتِنَا عَجَبًا",
    "english": "Or did you think that the companions of the cave and the inscription were among Our signs a wonder?",
    "kiswahili": "Au ulidhani kwamba wapenzi wa Kimbilio na alama walikuwa miongoni mwa ishara zetu kwa ajabu?"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 10,
    "arabic": "إِذْ أَوَى ٱلْفِتْيَةُ إِلَى ٱلْكَهْفِ فَقَالُوا۟ رَبَّنَآ ءَاتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةًۭ وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًۭا",
    "english": "When the youths took refuge in the cave and said, 'Our Lord, grant us from Yourself mercy and prepare for us from our affair right guidance.'",
    "kiswahili": "Walipokuwa vijana wakiokolewa Kimbilio na kusema, 'Rabb yetu, utupe rehema kutoka Kwako na utengenezee kati ya mambo yetu uongozaji sahihi.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 11,
    "arabic": "فَضَرَبْنَا عَلَىٰٓ ءَاذَانِهِمْ فِى ٱلْكَهْفِ سِنِينَ عَدَدًۭا",
    "english": "So We cast their ears into the cave for years as a number.",
    "kiswahili": "Basi tukafunika masikio yao katika Kimbilio kwa miaka kadhaa."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 12,
    "arabic": "ثُمَّ بَعَثْنَـٰهُمْ لِنَعْلَمَ أَىُّ ٱلْحِزْبَيْنِ أَحْصَىٰ لِمَا لَبِثُوا۟ أَمَدًۭا",
    "english": "Then We raised them up so that We might know which of the two parties was best at calculating the time they had remained.",
    "kiswahili": "Kisha tukawaamsha ili tuone ni kundi gani kati ya pande mbili lilikuwa bora katika kuhesabu muda waliokuwa wamekaa."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 13,
    "arabic": "نَّحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَأَهُم بِٱلْحَقِّ ۚ إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ ءَامَنُوا۟ بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَـٰهُمْ هُدًۭى",
    "english": "We relate to you their story with truth. Indeed, they were youths who believed in their Lord, and We increased them in guidance.",
    "kiswahili": "Tunakuambie hadithi yao kwa kweli. Hakika walikuwa vijana waliomwamini Mola wao, na tukawaongeza katika uongozaji."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 14,
    "arabic": "وَرَبَطْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُوا۟ فَقَالُوا۟ رَبُّنَا رَبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ لَن نَّدْعُوَا۟ مِن دُونِهِۦٓ إِلَـٰهًۭا ۖ لَّقَدْ قُلْنَآ إِذًۭا شَطَطًا",
    "english": "And We strengthened their hearts when they stood up and said, 'Our Lord is the Lord of the heavens and the earth; we will never call upon any deity besides Him. Indeed, we would have spoken an excessive word if we did.'",
    "kiswahili": "Na tukaimarisha mioyo yao walipoinuka na kusema, 'Rabb yetu ni Mola wa mbingu na dunia; hatutamwomba mungu yeyote ila Yeye. Hakika tungezungumza maneno makubwa tukifanya vingine.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 15,
    "arabic": "هَـٰٓؤُلَآءِ قَوْمُنَا ٱتَّخَذُوا۟ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةًۭ ۖ لَّوْلَا يَأْتُونَ عَلَيْهِم بِسُلْطَـٰنٍۭ بَيِّنٍۢ ۖ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ ٱفْتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًۭا",
    "english": "These, our people, have taken besides Him gods. Why do they not bring a clear authority for them? Who is more unjust than one who invents a lie against Allah?",
    "kiswahili": "Hawa, watu wetu, wamechukua miungu badala yake. Kwa nini hawaleti uthibitisho wazi kwa ajili yao? Nani asiye haki zaidi kuliko yule anayeumba uongo dhidi ya Allah?"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 16,
    "arabic": "وَإِذِ ٱعْتَزَلْتُمُوهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ فَأْوُۥٓا۟ إِلَى ٱلْكَهْفِ يَنشُرْ لَكُمْ رَبُّكُم مِّن رَّحْمَتِهِۦ وَيُهَيِّئْ لَكُم مِّنْ أَمْرِكُم مِّرْفَقًۭا",
    "english": "And when you withdraw from them and what they worship except Allah, take refuge in the cave. Your Lord will spread mercy upon you and prepare for you from your affair facility.",
    "kiswahili": "Na wakati mnajitenga nao na wanyenyekevu wao isipokuwa Allah, jikinge katika Kimbilio. Mola wenu atawapanua rehema juu yenu na atawatengenezea kati ya mambo yenu urahisi."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 17,
    "arabic": "وَتَرَى ٱلشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَٰوَرُ عَن كَهْفِهِمْ ذَاتَ ٱلْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَت تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ ٱلشِّمَالِ وَهُمْ فِى فَجْوَةٍۢ مِّنْهُ ۚ ذَٰلِكَ مِنْ ءَايَـٰتِ ٱللَّهِ ۗ مَن يَهْدِ ٱللَّهُ فَهُوَ ٱلْمُهْتَدِ ۖ وَمَن يُضْلِلْ فَلَن تَجِدَ لَهُۥ وَلِيًّۭا مُّرْشِدًۭا",
    "english": "And you would see the sun, when it rises, inclining away from their cave to the right, and when it sets, passing them to the left, while they are in an open space of it. That is from the signs of Allah. He whom Allah guides is the rightly guided, but he whom He leaves astray – you will not find for him any protector to lead.",
    "kiswahili": "Na utaona jua linapochomoza, linapinda mbali na Kimbilio chao kwenda kulia, na linapozama linapita upande wa kushoto, huku wao wakiwa katika nafasi ya wazi. Hiyo ni moja ya ishara za Allah. Yule anayeongozwa na Allah ndiye mwongozwa, na yule anayepotezwa – hutapata mlezi wa kumongoza."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 18,
    "arabic": "وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًۭا وَهُمْ رُقُودٌۭ ۚ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ ٱلْيَمِينِ وَذَاتَ ٱلشِّمَالِ ۖ وَكَلْبُهُم بَـٰسِطٌۭ ذِرَاعَيْهِ بِٱلْوَصِيدِ ۚ لَوِ ٱطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًۭا وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًۭا",
    "english": "And you would think them awake, while they are asleep. And We turn them to the right and to the left, and their dog stretching out its two forelegs at the entrance. If you had looked at them, you would have turned from them in flight, and you would have been filled with terror of them.",
    "kiswahili": "Na ungehisi wako macho, huku wakiwa wamelala. Na tunawageuza kulia na kushoto, na mbwa wao akipanua mikono miwili mbele ya mlango. Ukiwa umewaangalia, ungepinduka kwa hofu, na ungekushika woga juu yao."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 19,
    "arabic": "وَكَذَٰلِكَ بَعَثْنَـٰهُمْ لِيَتَسَآءَلُوا۟ بَيْنَهُمْ ۚ قَالَ قَآئِلٌۭ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ ۖ قَالُوا۟ لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍۢ ۚ قَالُوا۟ رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْ فَٱبْعَثُوٓا۟ أَحَدَكُم بِوَرِقِكُمْ هَـٰذِهِٓ إِلَى ٱلْمَدِينَةِ فَلْيَنظُرْ أَيُّهَآ أَزْكَىٰ طَعَامًۭا فَلْيَأْتِكُم بِرِزْقٍۢ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا",
    "english": "And thus We raised them so that they might question one another. One of them said, 'How long have you remained?' They said, 'We have remained a day or part of a day.' They said, 'Your Lord knows best how long you remained. So send one of you with this silver coin to the city, so that he may see which food is purest and bring you provision from it, and let him behave discreetly, and let no one know of you.'",
    "kiswahili": "Na vivyo hivyo tukawaamsha ili waulize miongoni mwao. Mmoja wao akasema, 'Mmekaa muda gani?' Wakasema, 'Tumekaa siku moja au sehemu ya siku.' Wakasema, 'Mola wenu anajua zaidi muda mliokuwa mmekaa. Basi mtume mmoja wenu na sarafu hii katika mji, ili aone chakula kilicho safi zaidi na akuletee riziki kutoka kwake, na achukue tahadhari, na asiyejulikane kwa yeyote kati yenu.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 20,
    "arabic": "إِنَّهُمْ إِن يَظْهَرُوا۟ عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوكُمْ أَوْ يُعِيدُوكُمْ فِى مِلَّتِهِمْ وَلَن تُفْلِحُوٓا۟ إِذًا أَبَدًۭا",
    "english": "Indeed, if they come upon you, they will stone you or return you to their religion, and you will never succeed then.",
    "kiswahili": "Hakika, wakikukuta, watakupiga mawe au warudishe katika dini yao, na nanyi hamtafanikiwa wakati huo."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 21,
    "arabic": "وَكَذَٰلِكَ أَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوٓا۟ أَنَّ وَعْدَ ٱللَّهِ حَقٌّۭ وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيهَآ إِذْ يَتَنَـٰزَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ ۖ فَقَالُوا۟ ٱبْنُوا۟ عَلَيْهِم بُنْيَـٰنًۭا ۖ رَّبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ ۚ قَالَ ٱلَّذِينَ غَلَبُوا۟ عَلَىٰٓ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِم مَّسْجِدًۭا",
    "english": "And thus We made them discoverable so that they might know that the promise of Allah is true, and that the Hour is without doubt. As they disputed their matter, they said, 'Build over them a structure; their Lord knows best about them.' Those who prevailed in their matter said, 'We will surely build over them a mosque.'",
    "kiswahili": "Na vivyo hivyo tukawaonyesha ili wajue kwamba ahadi ya Allah ni ya kweli, na Saa haina shaka. Wakati walipokuwa wanajadili jambo lao, walisema, 'Jenga juu yao jengo; Mola wao anajua zaidi kuhusuo.' Wale waliokuwa na nguvu katika jambo lao walisema, 'Basi tutajenga juu yao msikiti.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 22,
    "arabic": "سَيَقُولُونَ ثَلَـٰثَةٌۭ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْ وَيَقُولُونَ خَمْسَةٌۭ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًۢا بِٱلْغَيْبِ ۖ وَيَقُولُونَ سَبْعَةٌۭ وَثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۚ قُل رَّبِّىٓ أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِم مَّا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِيلٌۭ ۗ فَلَا تُمَارِ فِيهِمْ إِلَّا مِرَآءًۭ ظَـٰهِرًۭا وَلَا تَسْتَفْتِ فِيهِم مِّنْهُمْ أَحَدًۭا",
    "english": "They will say [about their number], 'Three, their dog being the fourth,' or 'Five, their dog being the sixth,' or 'Seven, their dog being the eighth.' Say, 'My Lord knows best their number. None knows them except a few.' So do not argue about them except with an apparent argument, and do not inquire about them from any of them.",
    "kiswahili": "Watasema [kuhusu idadi yao], 'Tatu, mbwa wao akiwa wa nne,' au 'Tano, mbwa wao akiwa wa sita,' au 'Saba, mbwa wao akiwa wa nane.' Sema, 'Mola wangu anajua zaidi idadi yao. Hakuna anayejua isipokuwa wachache.' Hivyo usijadili kuhusuo isipokuwa kwa hoja ya wazi, na usiulize yeyote kati yao."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 23,
    "arabic": "وَلَا تَقُولَنَّ لِشَا۟ىْءٍ إِنِّى فَاعِلٌۭ ذَٰلِكَ غَدًا",
    "english": "And never say of anything, 'Indeed, I will do that tomorrow.'",
    "kiswahili": "Na usiwahi kusema kuhusu jambo lolote, 'Hakika nitafanya hilo kesho.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 24,
    "arabic": "إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ وَٱذْكُر رَّبَّكَ إِذَا نَسِيتَ وَقُلْ عَسَىٰٓ أَن يَهْدِيَنِ رَبِّى لِأَقْرَبَ مِنْ هَـٰذَا رَشَدًۭا",
    "english": "Except if Allah wills. And remember your Lord when you forget, and say, 'Perhaps my Lord will guide me to what is nearer than this to right guidance.'",
    "kiswahili": "Isipokuwa Allah atakapoitaka. Na kumbuka Mola wako unaposahau, na sema, 'Labda Mola wangu ataniongoza kwenye jambo linalokaribia zaidi katika uongozaji wa haki.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 25,
    "arabic": "وَلَبِثُوا۟ فِى كَهْفِهِمْ ثَلَـٰثَ مِا۟ئَةٍۢ سِنِينَ وَٱزْدَادُوا۟ تِسْعًۭا",
    "english": "And they remained in their cave for three hundred years and added nine [more].",
    "kiswahili": "Na walikaa katika Kimbilio chao kwa miaka mia tatu na kuongezwa tisa zaidi."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 26,
    "arabic": "قُلِ ٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوا۟ ۖ لَهُۥ غَيْبُ ٱلسَّمَـٰوٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۖ أَبْصِر بِهِۦ وَأَسْمِعْ ۚ مَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَلِيٍّۢ وَلَا يُشْرِكُ فِى حُكْمِهِۦٓ أَحَدًۭا",
    "english": "Say, 'Allah knows best how long they remained. To Him belongs the unseen of the heavens and the earth. How clear of sight and hearing He is! They have no protector besides Him, and He does not share His judgment with anyone.'",
    "kiswahili": "Sema, 'Allah anajua zaidi walivyokaa muda gani. Yeye ndiye mwenye siri za mbingu na ardhi. Anaona na kusikia vyote kwa uwazi! Wana wala huna mlinzi mwingine isipokuwa Yeye, na Yeye hashiriki hukumu Yake na yeyote.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 27,
    "arabic": "وَٱتْلُ مَآ أُوحِىَ إِلَيْكَ مِن كِتَابِ رَبِّكَ ۖ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَـٰتِهِۦ وَلَن تَجِدَ مِن دُونِهِۦ مُلْتَحَدًۭا",
    "english": "Recite what has been revealed to you of the Book of your Lord. None can change His words, and you will not find besides Him any refuge.",
    "kiswahili": "Soma kile kilichofunuliwa kwako katika Kitabu cha Mola wako. Hakuna yeyote anayebadilisha maneno Yake, na hutapata kimbilio kingine isipokuwa Yeye."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 28,
    "arabic": "وَٱصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ ٱلَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُم بِٱلْغَدَوٰةِ وَٱلْعَشِىِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُۥ ۖ وَلَا تَعْدُ عَيْنَاكَ عَنْهُمْ تُرِيدُ زِينَةَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَلَا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنَا قَلْبَهُۥ عَن ذِكْرِنَا وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ وَكَانَ أَمْرُهُۥ فُرُطًۭا",
    "english": "And keep yourself patient with those who call upon their Lord morning and evening, seeking His face. Do not turn your eyes away from them, desiring the adornments of worldly life, and do not obey the one whose heart We have made heedless of Our remembrance and who follows his desire, for he will meet ruin.",
    "kiswahili": "Basi jilinde kwa subira pamoja na wale wanaoita Mola wao asubuhi na jioni, wakimtaka Yeye. Usizige macho yako kwao ukitamani mapambo ya maisha ya dunia, wala usimsikie yule ambaye tumechelewesha moyo wake kutoka kumbukumbu Yetu na anafuata tamaa yake, maana atapata madhara."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 29,
    "arabic": "وَقُلِ ٱلْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ ۖ فَمَن شَآءَ فَلْيُؤْمِن وَمَن شَآءَ فَلْيَكْفُرْ ۚ إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلظَّـٰلِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا ۚ وَإِن يَسْتَغِيثُوا۟ يُغَاثُوا۟ بِمَآءٍۢ كَٱلْمُهْلِ يَشْوِى ٱلْوُجُوهَ ۚ بِئْسَ ٱلشَّرَابُ وَسَآءَتْ مُرْتَفَقًا",
    "english": "And say, 'The truth is from your Lord.' Whoever wills—let him believe; and whoever wills—let him disbelieve. Indeed, We have prepared for the wrongdoers a Fire whose curtains surround them. If they ask for relief, they will be given boiling water that will scald their faces. Evil is the drink and wretched the resting place.",
    "kiswahili": "Na sema, 'Kweli inatoka kwa Mola wenu.' Yeyote anayetamani, aamini; na yeyote anayetamani, akana. Hakika tumeandaa moto kwa wanyanyasaji, wenye mapazia yake yakiwazunguka. Ikiwa wataomba msaada, watapewa maji ya moto yatakayochoma nyuso zao. Je, si kinywaji kibaya na mahali pa kupumzika pengine potovu?"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 30,
    "arabic": "إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا",
    "english": "Indeed, those who believe and do righteous deeds—We will never let the reward of any doer of good be lost.",
    "kiswahili": "Hakika, wale wanaoamini na kufanya mema—hatutapoteza thawabu ya mtenda mema yeyote."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 31,
    "arabic": "أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ جَنَّـٰتُ عَدْنٍۢ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَـٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍۢ وَيَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًۭا مِّن سُندُسٍۢ وَإِسْتَبْرَقٍۢ مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ ۚ نِعْمَ ٱلثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًۭا",
    "english": "For them will be Gardens of Eternity beneath which rivers flow. They will be adorned therein with bracelets of gold and wear green garments of fine silk and brocade, reclining therein on adorned couches. How excellent the reward, and how good the resting place!",
    "kiswahili": "Kwao itakuwa Bustani za Milele chini yake mito inapopita. Watapambwa kwa bangili za dhahabu na kuvaa mavazi ya kijani ya hariri safi na brokadi, wakikaa pale kwenye viti vya heshima. Thawabu ni nzuri, na mahali pa kupumzika ni pazuri."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 32,
    "arabic": "وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلًۭا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنَـٰبٍۢ وَحَفَفْنَـٰهُمَا بِنَخْلٍۢ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًۭا",
    "english": "And present to them an example of two men: We made for one of them two gardens of grapevines, and We surrounded them with palm trees and placed crops between them.",
    "kiswahili": "Na wape mfano wa watu wawili: Tumejenga kwa mmoja wao bustani mbili za mizabibu, na tukaizunguka kwa mitende na kuweka mashamba kati yao."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 33,
    "arabic": "كِلْتَا ٱلْجَنَّتَيْنِ ءَاتَتْ أُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْـًۭٔا ۚ وَفَجَّرْنَا خِلَـٰلَهُمَا نَهَرًۭا",
    "english": "Both gardens produced their fruits, and they wronged nothing from them. And We caused a river to gush forth within them.",
    "kiswahili": "Bustani zote mbili zatoa matunda yake, na hazikudhuru chochote. Na tukaifungua mto katikati yake."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 34,
    "arabic": "وَكَانَ لَهُۥ ثَمَرٌۭ فَقَالَ لِصَـٰحِبِهِۦ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَنَا۠ أَكْثَرُ مِنكَ مَالًۭا وَأَعَزُّ نَفَرًۭا",
    "english": "And he had fruit, so he said to his companion while conversing with him, 'I am greater than you in wealth and might.'",
    "kiswahili": "Na alikuwa na matunda, akamwambia rafiki yake akiwa naye, 'Mimi nina mali na nguvu zaidi yako.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 35,
    "arabic": "وَدَخَلَ جَنَّتَهُۥ وَهُوَ ظَالِمٌۭ لِّنَفْسِهِۦ قَالَ مَآ أَظُنُّ أَن تَبِيدَ هَـٰذِهِۦٓ أَبَدًۭا",
    "english": "And he entered his garden while he was unjust to himself, saying, 'I do not think this will ever perish.'",
    "kiswahili": "Akaingia bustani yake akiwa mwenye dhulma kwa nafsi yake, akasema, 'Sidhani hii itaharibika daima.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 36,
    "arabic": "وَمَآ أَظُنُّ ٱلسَّاعَةَ قَآئِمَةًۭ وَلَئِن رُّدِدتُّ إِلَىٰ رَبِّى لَأَجِدَنَّ خَيْرًۭا مِّنْهَا مُنقَلَبًۭا",
    "english": "And I do not think the Hour will occur, and even if I am returned to my Lord, I will surely find a better return than this.'",
    "kiswahili": "Na sidhani Saa itatokea, na nikirudishwa kwa Mola wangu, hakika nitapata malipo bora kuliko haya.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 37,
    "arabic": "قَالَ لَهُۥ صَاحِبُهُۥ وَهُوَ يُحَاوِرُهُۥٓ أَكَفَرْتَ بِٱلَّذِى خَلَقَكَ مِن تُرَابٍۢ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍۢ ثُمَّ سَوَّىٰكَ رَجُلًۭا",
    "english": "His companion said to him while he conversed, 'Have you disbelieved in the One who created you from dust, then from a sperm-drop, then proportioned you as a man?'",
    "kiswahili": "Rafiki yake akamwambia akiwa naye, 'Umekana Yeye aliyekuumba kutoka kwa vumbi, kisha kutoka kwa tone la manii, kisha akakuunda mwanadamu?'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 38,
    "arabic": "لَّـٰكِنَّا۠ هُوَ ٱللَّهُ رَبِّى وَلَآ أُشْرِكُ بِرَبِّىٓ أَحَدًۭا",
    "english": "But we—He is Allah, my Lord, and I do not associate anyone with my Lord.'",
    "kiswahili": "Lakini sisi—Yeye ndiye Allah, Mola wangu, na mimi sitashirikisha yeyote na Mola wangu.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 39,
    "arabic": "وَلَوْلَآ إِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَآءَ ٱللَّهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِٱللَّهِ ۚ إِن تَرَنِ أَنَا۠ أَقَلَّ مِنكَ مَالًۭا وَوَلَدًۭا",
    "english": "And why did you not, when you entered your garden, say, 'What Allah wills [will occur]; there is no power except with Allah.'? Though you see I have less wealth and children than you.",
    "kiswahili": "Na kwa nini hukasema, ulipokuwa uningia bustani yako, 'Kilicho takiwa na Allah kitafanyika; hakuna nguvu isipokuwa kwa Allah.' Ingawa unaona nina mali na watoto wachache kuliko wewe."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 40,
    "arabic": "فَعَسَىٰ رَبِّىٓ أَن يُؤْتِيَنِ خَيْرًۭا مِّن جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًۭا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ فَتُصْبِحَ صَعِيدًۭا زَلَقًا",
    "english": "Perhaps my Lord will give me something better than your garden and send upon it a calamity from the sky, so it becomes a level field.",
    "kiswahili": "Labda Mola wangu atanipea kitu bora kuliko bustani yako na atatuma mafuriko juu yake kutoka mbinguni, ikawa shamba lenye usawa."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 41,
    "arabic": "أَوْ يُصْبِحَ مَآؤُهَا غَوْرًۭا فَلَن تَسْتَطِيعَ لَهُۥ طَلَبًۭا",
    "english": "Or its water may sink into the earth, and you would not be able to seek it.'",
    "kiswahili": "Au maji yake yakiingia chini ya ardhi, na huwezi kuyatafuta.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 42,
    "arabic": "وَأُحِيطَ بِثَمَرِهِۦ فَأَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلَىٰ مَآ أَنفَقَ فِيهَا وَهِىَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَيَقُولُ يَـٰلَيْتَنِى لَمْ أُشْرِك بِرَبِّىٓ أَحَدًۭا",
    "english": "And his fruits were encompassed, so he began to bend his hands over what he had spent on it, while it was destroyed on its trellises, and he said, 'I wish I had not associated anyone with my Lord.'",
    "kiswahili": "Na matunda yake yakazungukwa, akaanza kubandika mikono yake juu ya yale aliyoitumia, huku yalipoharibiwa kwenye mizinga yake, akasema, 'Nilikuwa ningeshirikisha yeyote na Mola wangu.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 43,
    "arabic": "وَلَمْ تَكُن لَّهُۥ فِئَةٌۭ يَنصُرُونَهُۥ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَمَا كَانَ مُنتَصِرًا",
    "english": "And he had no group to help him besides Allah, nor was he able to defend himself.",
    "kiswahili": "Na hakuwa na kundi lolote la kumsaidia isipokuwa Allah, wala hakuweza kujilinda."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 44,
    "arabic": "هُنَالِكَ ٱلْوَلَـٰيَةُ لِلَّهِ ٱلْحَقِّ ۚ هُوَ خَيْرٌۭ ثَوَابًۭا وَخَيْرٌ عُقْبًۭا",
    "english": "There, the true authority belongs to Allah. He is the best in reward and the best in outcome.",
    "kiswahili": "Hapo, uongozi wa kweli ni kwa Allah. Yeye ndiye bora kwa thawabu na mwisho mwema."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 45,
    "arabic": "وَٱضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنزَلْنَـٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخْتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيمًۭا تَذْرُوهُ ٱلرِّيَـٰحُ ۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍۢ مُّقْتَدِرًا",
    "english": "And present to them the example of the worldly life, like water which We send down from the sky, and the vegetation of the earth mingles with it, and it becomes dry stubble which the winds scatter. And Allah is capable of all things.",
    "kiswahili": "Wape mfano wa maisha ya dunia kama maji tunayoyatuma kutoka mbinguni, yanayochanganyika na mimea ya dunia, kisha yanakuwa majani yaliyokauka ambayo upepo unavikusanya. Na Allah ana nguvu juu ya kila kitu."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 46,
    "arabic": "ٱلْمَالُ وَٱلْبَنُونَ زِينَةُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَٱلْبَـٰقِيَـٰتُ ٱلصَّـٰلِحَـٰتُ خَيْرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابًۭا وَخَيْرٌ أَمَلًۭا",
    "english": "Wealth and children are [but] adornment of the worldly life. But the enduring good deeds are better with your Lord for reward and better for [one's] hope.",
    "kiswahili": "Mali na watoto ni mapambo ya maisha ya dunia; lakini mema yanayodumu ni bora kwa Mola wako kwa thawabu na matumaini."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 47,
    "arabic": "وَيَوْمَ نُسَيِّرُ ٱلْجِبَالَ وَتَرَى ٱلْأَرْضَ بَارِزَةًۭ وَحَشَرْنَـٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ أَحَدًۭا",
    "english": "And [warn of] the Day We will move the mountains and you will see the earth prominent, and We will gather them, and We will not leave any of them behind.",
    "kiswahili": "Na siku tutapofanya milima kusogea na utauona ardhi wazi, tutaowakusanya, wala hatuachii mmoja wao nyuma."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 48,
    "arabic": "وَعُرِضُوا۟ عَلَىٰ رَبِّكَ صَفًّۭا لَّقَدْ جِئْتُمُونَا كَمَا خَلَقْنَـٰكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍۭ ۚ بَلْ زَعَمْتُمْ أَلَّن نَّجْعَلَ لَكُم مَّوْعِدًۭا",
    "english": "And they will be presented before your Lord in rows, [saying], 'You have come to Us as We created you the first time; but you thought We would never set a meeting for you.'",
    "kiswahili": "Watawekwa mbele ya Mola wako kwa safu, 'Mmekuja kwetu kama tulivyowakomboa mara ya kwanza; lakini mlidhani hatutaweka siku ya kukutana nanyi.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 49,
    "arabic": "وَوُضِعَ ٱلْكِتَـٰبُ فَتَرَى ٱلْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يَـٰوَيْلَتَنَا مَالِ هَـٰذَا ٱلْكِتَـٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيرَةًۭ وَلَا كَبِيرَةً إِلَّآ أَحْصَىٰهَا ۚ وَوَجَدُوا۟ مَا عَمِلُوا۟ حَاضِرًۭا ۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَدًۭا",
    "english": "And the record will be placed, and you will see the criminals fearful of what is in it, and they will say, 'Woe to us! What is this book that leaves nothing small or great but it has enumerated it?' And they will find what they did present [before them]. And your Lord does not wrong anyone.",
    "kiswahili": "Kitabu kitatolewa, utaona wakosefu wakishaogopa yaliyomo ndani yake, na wanasema, 'Haya haya! Kitabu hiki hakiachi kitu kidogo au kikubwa bila kuhesabu.' Wataona walichofanya. Na Mola wako humnyanyasi yeyote."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 50,
    "arabic": "وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ ٱلْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِۦٓ ۗ أَفَتَتَّخِذُونَهُۥ وَذُرِّيَّتَهُۥٓ أَوْلِيَآءَ مِن دُونِى وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۢ ۚ بِئْسَ لِلظَّـٰلِمِينَ بَدَلًۭا",
    "english": "And [mention] when We said to the angels, 'Prostrate to Adam,' and they prostrated, except for Iblis. He was of the jinn and disobeyed the command of his Lord. Do you then take him and his descendants as allies besides Me while they are enemies to you? Wretched it is for the wrongdoers as an exchange.",
    "kiswahili": "Na kumbuka tulipoambia malaika, 'Msujudu kwa Adam,' waka sujudu isipokuwa Iblis. Alikuwa miongoni mwa majinn na akatikana amri ya Mola wake. Je, mtamchukua yeye na uzao wake kuwa washirika wenu badala ya Mimi huku wakiwa adui zenu? Ni mbaya kwa wakosefu kama badiliko."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 51,
    "arabic": "مَّآ أَشْهَدتُّهُمْ خَلْقَ ٱلسَّمَآوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلَا خَلْقَ أَنفُسِهِمْ وَمَا كُنتُ مُتَّخِذَ ٱلْمُضِلِّينَ عَضُدًۭا",
    "english": "I did not make them witness to the creation of the heavens and the earth, nor to the creation of themselves, nor would I have taken the misleaders as assistants.",
    "kiswahili": "Sikuwashuhudia kuumbwa kwa mbingu na ardhi, wala kuumbwa kwa nafsi zao, wala sikuwachukua wakosefu kuwa washirika."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 52,
    "arabic": "وَيَوْمَ يَقُولُ نَادُوا۟ شُرَكَآءِىَ ٱلَّذِينَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيبُوا۟ لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُم مَّوْبِقًۭا",
    "english": "And [warn of] the Day He will say, 'Call upon My partners whom you claimed,' and they will call upon them, but they will not respond to them, and We will place a barrier between them.",
    "kiswahili": "Na siku Atakayo sema, 'Mwite washirika wangu mlioadai,' watawaita lakini hawatajibu, na tutaweka kizuizi kati yao."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 53,
    "arabic": "وَرَءَا ٱلْمُجْرِمُونَ ٱلنَّارَ فَظَنُّوٓا۟ أَنَّهُم مُّوَاقِعُوهَا وَلَمْ يَجِدُوا۟ عَنْهَا مَصْرِفًۭا",
    "english": "And the criminals will see the Fire and will think they are to fall into it, and they will not find from it any escape.",
    "kiswahili": "Na wahalifu wataona Moto na watafikiria watalowekwa ndani yake, wala hawataona njia ya kutoroka."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 54,
    "arabic": "وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِى هَـٰذَا ٱلْقُرْءَانِ لِلنَّاسِ مِن كُلِّ مَثَلٍۢ ۚ وَكَانَ ٱلْإِنسَـٰنُ أَكْثَرَ شَىْءٍۢ جَدَلًۭا",
    "english": "And indeed, We have certainly diversified in this Qur’an for the people from every [kind of] example; but man has ever been, most of anything, contentious.",
    "kiswahili": "Hakika tumeweka mifano mbalimbali katika Qur'an hii kwa watu, lakini binadamu kwa kawaida ni menezaji zaidi."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 55,
    "arabic": "وَمَا مَنَعَ ٱلنَّاسَ أَن يُؤْمِنُوٓا۟ إِذْ جَآءَهُمُ ٱلْهُدَىٰ وَيَسْتَغْفِرُوا۟ رَبَّهُمْ إِلَّآ أَن تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ ٱلْأَوَّلِينَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ ٱلْعَذَابُ قُبُلًۭا",
    "english": "And what prevented the people from believing when guidance came to them and from asking forgiveness from their Lord except that the precedent of the former peoples came to them or the punishment would come to them first?",
    "kiswahili": "Na nini kilizuia watu kuamini walipofika mwongozo kwao na kuomba msamaha kwa Mola wao isipokuwa desturi za watu wa zamani walipofika kwao au adhabu itawafika kwanza?"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 56,
    "arabic": "وَمَا نُرْسِلُ ٱلْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ ۚ وَيُجَـٰدِلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِٱلْبَـٰطِلِ لِيُدْحِضُوا۟ بِهِ ٱلْحَقَّ ۖ وَٱتَّخَذُوٓا۟ ءَايَـٰتِى وَمَآ أُنذِرُوا۟ هُزُوًۭا",
    "english": "And We send not the messengers except as bringers of good tidings and warners. And those who disbelieve argue by falsehood to refute the truth and take My signs and that which they are warned of in ridicule.",
    "kiswahili": "Hatuwatumi mitume ila kuwa wabariki na waonyaji. Na wakosefu hujadili kwa uongo ili kupinga kweli, na huchukulia ishara Zangu na kile walichonyishwa kuwa cheka-cheka."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 57,
    "arabic": "وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِۦ فَأَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِىَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ ۚ إِنَّا جَعَلْنَا عَلَىٰ قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَن يَفْقَهُوهُ وَفِىٓ ءَاذَانِهِمْ وَقْرًۭا ۖ وَإِن تَدْعُهُمْ إِلَى ٱلْهُدَىٰ فَلَن يَهْتَدُوٓا۟ إِذًا أَبَدًۭا",
    "english": "And who is more unjust than one who is reminded of the signs of his Lord but turns away from them and forgets what his hands have sent before? Indeed, We have set veils upon their hearts, lest they understand it, and deafness in their ears; and if you invite them to guidance, they will never be guided.",
    "kiswahili": "Na nani mkosefu zaidi kuliko yule anayenyezwa na ishara za Mola wake, kisha akazigeukia na kusahau aliyoyatenda mikononi mwake? Hakika tumeweka vizuizi mioyoni mwao ili wasielewe, na kiziwi masikioni mwao; na ukiwaita kwenye mwongozo, hawataongozwa milele."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 58,
    "arabic": "وَرَبُّكَ ٱلْغَفُورُ ذُو ٱلرَّحْمَةِ ۖ لَوْ يُؤَاخِذُهُم بِمَا كَسَبُوا۟ لَعَجَّلَ لَهُمُ ٱلْعَذَابَ ۚ بَل لَّهُم مَّوْعِدٌۭ لَّن يَجِدُوا۟ مِن دُونِهِۦ مَوْئِلًۭا",
    "english": "And your Lord is Forgiving and Merciful. If He were to impose blame upon them for what they earned, He would have hastened for them the punishment. But for them is an appointment from which they will never find an escape.",
    "kiswahili": "Na Mola wako ni Msamaha na Mwenye Rehema. Kama angewadhibu kwa yaliyo yapata, angewafanyia adhabu mapema. Lakini kwao kuna tarehe ambayo hawataweza kutoroka."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 59,
    "arabic": "وَتِلْكَ ٱلْقُرَىٰٓ أَهْلَكْنَـٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا۟ وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِم مَّوْعِدًۭا",
    "english": "And those cities – We destroyed them when they wronged, and We made for their destruction an appointed time.",
    "kiswahili": "Na miji hiyo – tuliwaua walipokuwa wakosefu, na tuliweka wakati maalumu kwa uharibifu wao."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 60,
    "arabic": "وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِفَتَىٰهُ لَآ أَبْرَحُ حَتَّىٰٓ أَبْلُغَ مَجْمَعَ ٱلْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِىَ حُقُبًۭا",
    "english": "And [mention] when Moses said to his servant, 'I will not cease [traveling] until I reach the junction of the two seas or continue for a long period.'",
    "kiswahili": "Na tulipoona Musa akisema kwa mfuasi wake, 'Sitasimama hadi nifikie mkutano wa bahari mbili au nenda kwa muda mrefu.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 61,
    "arabic": "فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوتَهُمَا فَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِى ٱلْبَحْرِ سَرَبًۭا",
    "english": "But when they reached the junction, they forgot their fish, and it took its course into the sea in a strange way.",
    "kiswahili": "Lakini walipofika kwenye mkutano, walisahau samaki wao, na ikachukua njia yake baharini kwa ajabu."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 62,
    "arabic": "فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتَىٰهُ ءَاتِنَا غَدَآءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِن سَفَرِنَا هَـٰذَا نَصَبًۭا",
    "english": "So when they had passed, he said to his companion, 'Bring us our morning meal; indeed, we have suffered fatigue in this our journey.'",
    "kiswahili": "Basi walipovuka, alisema kwa mfuasi wake, 'Tuletee chakula chetu cha asubuhi; hakika tumechoka kwa safari yetu hii.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 63,
    "arabic": "قَالَ أَرَءَيْتَ إِذْ أَوَيْنَآ إِلَى ٱلصَّخْرَةِ فَإِنِّى نَسِيتُ ٱلْحُوتَ وَمَآ أَنسَىٰنِيهُ إِلَّا ٱلشَّيْطَـٰنُ أَنْ أَذْكُرَهُۥ ۚ وَٱتَّخَذَ سَبِيلَهُۥ فِى ٱلْبَحْرِ عَجَبًۭا",
    "english": "He said, 'Have you considered when we rested at the rock? Indeed, I forgot the fish, and none made me forget it except Satan, and it took its course into the sea in a marvelous way.'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Umeona tuliposta kwenye jiwe? Hakika nilisahau samaki, na hakuna aliyenifanya nisahau isipokuwa Shetani, na ikachukua njia yake baharini kwa ajabu.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 64,
    "arabic": "قَالَ ذَٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ ۚ فَٱرْتَدَّا عَلَىٰٓ ءَاثَارِهِمَا قَصَصًۭا",
    "english": "Moses said, 'That is what we were seeking.' So they returned along their footprints, retracing [their journey].",
    "kiswahili": "Musa alisema, 'Hayo ndiyo tuliyoyatafuta.' Basi walirudi kwenye alama zao, wakifuatilia safari yao."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 65,
    "arabic": "فَوَجَدَا عَبْدًۭا مِّنْ عِبَادِنَآ ءَاتَيْنَـٰهُ رَحْمَةًۭ مِّنْ عِندِنَا وَعَلَّمْنَـٰهُ مِن لَّدُنَّا عِلْمًۭا",
    "english": "And they found one of Our servants, to whom We had given mercy from Us and had taught him knowledge from Us.",
    "kiswahili": "Wakamkuta mtumishi mmoja wa Haki Yetu, ambaye tumempa rehema kutoka kwetu na tumemfundisha maarifa kutoka kwetu."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 66,
    "arabic": "قَالَ لَهُۥ مُوسَىٰ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَىٰٓ أَن تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًۭا",
    "english": "Moses said to him, 'May I follow you that you teach me from what you have been taught of sound judgment?'",
    "kiswahili": "Musa alimwambia, 'Je, ningeweza kukufuata ili unifundishe yale uliyofundishwa ya uelewa wa busara?'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 67,
    "arabic": "قَالَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًۭا",
    "english": "He said, 'Indeed, you will never be able to have patience with Me.'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Hakika huwezi kuwa na subira pamoja nami.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 68,
    "arabic": "وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَىٰ مَا لَمْ تُحِطْ بِهِۦ خُبْرًۭا",
    "english": "And how can you have patience for what you do not encompass in knowledge?'",
    "kiswahili": "Na vipi utaweza kuwa na subira kwa kile usichokijua kwa uelewa?'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 69,
    "arabic": "قَالَ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ صَابِرًۭا وَلَآ أَعْصِى لَكَ أَمْرًۭا",
    "english": "He said, 'You will find me, if Allah wills, patient, and I will not disobey you in any matter.'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Nitakukuta, ikiruhusiwa na Allah, mwenye subira, na sitakukataa katika jambo lolote.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 70,
    "arabic": "قَالَ فَإِنِ ٱتَّبَعْتَنِى فَلَا تَسْـَٔلْنِى عَن شَىْءٍ حَتَّىٰٓ أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًۭا",
    "english": "He said, 'If you follow me, do not ask me about anything until I mention it to you.'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Ukinitii, usiniulize chochote hadi nikuambie.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 71,
    "arabic": "فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا رَكِبَا فِى ٱلسَّفِينَةِ خَرَقَهَا ۖ قَالَ أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا إِمْرًۭا",
    "english": "So they set out, until when they boarded a ship, he damaged it. Moses said, 'Have you damaged it to drown its people? You have certainly done a grave thing.'",
    "kiswahili": "Basi waliondoka, hadi walipopanda meli, alimchafua. Musa alisema, 'Umeichafua ili kuwaua watu wake? Hakika umefanya jambo kubwa.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 72,
    "arabic": "قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًۭا",
    "english": "He said, 'Did I not say that you would not be able to have patience with Me?'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Sikusema kuwa hutaweza kuwa na subira pamoja nami?'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 73,
    "arabic": "قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِى بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِى مِنْ أَمْرِى عُسْرًۭا",
    "english": "Moses said, 'Do not blame me for what I forgot, and do not place upon me a difficulty in my matter.'",
    "kiswahili": "Musa alisema, 'Usinilaumu kwa yale niliyoyasahau, na usinilazimishe kwa jambo gumu.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 74,
    "arabic": "فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَا لَقِيَا غُلَـٰمًۭا فَقَتَلَهُۥ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًۭا زَكِيَّةًۢ بِغَيْرِ نَفْسٍۢ لَّقَدْ جِئْتَ شَيْـًۭٔا نُّكْرًۭا",
    "english": "So they set out, until when they met a boy, he killed him. Moses said, 'Have you killed an innocent soul without right? You have certainly done a terrible thing.'",
    "kiswahili": "Basi waliondoka, hadi walipokutana na mvulana, alimuua. Musa alisema, 'Umeua nafsi isiyo na hatia bila haki? Hakika umefanya jambo la kutisha.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 75,
    "arabic": "قَالَ أَلَمْ أَقُل لَّكَ إِنَّكَ لَن تَسْتَطِيعَ مَعِىَ صَبْرًۭا",
    "english": "He said, 'Did I not tell you that you would not be able to have patience with Me?'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Sikusema kuwa hutaweza kuwa na subira pamoja nami?'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 76,
    "arabic": "قَالَ إِن سَأَلْتُكَ عَن شَىْءٍۭ بَعْدَهَا فَلَا تُصَـٰحِبْنِى ۖ قَدْ بَلَغْتَ مِن لَّدُنِّى عُذْرًۭا",
    "english": "Moses said, 'If I ask you about anything after this, do not keep me as a companion; you have received from Me an excuse.'",
    "kiswahili": "Musa alisema, 'Ikiwa nikuuliza kitu baada ya hili, usiniendelee kuwa rafiki; umepewa kutoka kwangu sababu.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 77,
    "arabic": "فَٱنطَلَقَا حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَيَآ أَهْلَ قَرْيَةٍ ٱسْتَطْعَمَآ أَهْلَهَا فَأَبَوْا۟ أَن يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًۭا يُرِيدُ أَن يَنقَضَّ فَأَقَامَهُۥ ۖ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًۭا",
    "english": "So they set out, until they came to the people of a town, and they asked its people for food, but they refused them. And they found a wall about to collapse, so he restored it. Moses said, 'If you wished, you could have taken a payment for it.'",
    "kiswahili": "Basi waliondoka hadi walipofika kwa watu wa mji, waliomba chakula lakini walikataa. Wakaona ukuta ukiwa karibu kuanguka, akauinua. Musa alisema, 'Ukipenda, ungeweza kuchukua malipo kwa hilo.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 78,
    "arabic": "قَالَ هَـٰذَا فِرَاقُ بَيْنِى وَبَيْنِكَ ۚ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِع عَّلَيْهِ صَبْرًا",
    "english": "He said, 'This is the explanation between me and you; I will inform you of the interpretation of that over which you could not have patience.'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Hii ndiyo tafsiri kati yangu na yako; nitakuambia maana ya yale ambayo hukuweza kuwa na subira.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 79,
    "arabic": "أَمَّا ٱلسَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَـٰكِينَ يَعْمَلُونَ فِى ٱلْبَحْرِ فَأَرَدتُّ أَنْ أَعِيبَهَا وَكَانَ وَرَآهُم مَّلِكٌۭ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًۭا",
    "english": "As for the ship, it belonged to poor people working at sea. I wanted to defect it; and there was a king after them seizing every ship by force.",
    "kiswahili": "Kuhusu meli, ilikuwa ya maskini wanaofanya kazi baharini. Nilitaka kuiharibu; na kulikuwa na mfalme aliyechukua kila meli kwa nguvu."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 80,
    "arabic": "وَأَمَّا ٱلْغُلَـٰمُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينَآ أَن يُرْهِقَهُمَا طُغْيَـٰنًۭا وَكُفْرًۭا",
    "english": "As for the boy, his parents were believers, and We feared that he would oppress them by rebellion and disbelief.",
    "kiswahili": "Kuhusu mvulana, wazazi wake walikuwa waumini, na tuliogopa kwamba angewaumiza kwa mapotovu na kufuru."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 81,
    "arabic": "فَأَرَدْنَآ أَن يُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًۭا مِّنْهُ زَكَوٰةًۭ وَأَقْرَبَ رُحْمًۭا",
    "english": "So We intended that their Lord should substitute for them a better one in place of him as a mercy and nearer to sound judgment.",
    "kiswahili": "Basi tulikusudia kwamba Mola wao awabadilishe kwa bora zaidi, kwa rehema na karibu na uelewa wa busara."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 82,
    "arabic": "وَأَمَّا ٱلْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَـٰمَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِى ٱلْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُۥ كَنزٌۭ لَّهُمَا وَكَانَ أَبُوهُمَا صَـٰلِحًۭا فَأَرَادَ رَبُّكَ أَن يَبْلُغَآ أَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنزَهُمَا رَحْمَةًۭ مِّن رَّبِّكَ ۚ وَمَا فَعَلْتُهُۥ عَنْ أَمْرِى ۚ ذَٰلِكَ تَأْوِيلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَيْهِ صَبْرًۭا",
    "english": "As for the wall, it belonged to two orphan boys in the city, and beneath it was a treasure for them, and their father was righteous. So your Lord intended that they reach maturity and extract their treasure as a mercy from your Lord. And I did it not of my own accord. That is the interpretation of that over which you could not have patience.",
    "kiswahili": "Kuhusu ukuta, ulikuwa wa wavulana wawili yatima mjini, na chini yake kulikuwa na hazina kwao, na baba yao alikuwa mwenye haki. Basi Mola wako alikusudia wifikie umri wa utu uzima na wachukue hazina yao kwa rehema kutoka kwa Mola wako. Sikuwa nikifanya kwa hiari yangu. Hiyo ndiyo tafsiri ya yale usiyoweza kuwa na subira."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 83,
    "arabic": "وَيَسْـَٔلُونَكَ عَن ذِى ٱلْقَرْنَيْنِ ۖ قُلْ سَأَتْلُوا۟ عَلَيْكُم مِّنْهُ ذِكْرًا",
    "english": "They ask you about Dhul-Qarnayn. Say, 'I will recite to you about him a remembrance.'",
    "kiswahili": "Wakuuliza kuhusu Dhul-Qarnayn. Sema, 'Nitawaambia kumbukumbu yake.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 84,
    "arabic": "إِنَّا مَكَّنَّا لَهُۥ فِى ٱلْأَرْضِ وَءَاتَيْنَـٰهُ مِن كُلِّ شَىْءٍۢ سَبَبًۭا",
    "english": "Indeed We established him upon the earth and gave him means to all things.",
    "kiswahili": "Hakika Tumemuweka duniani na kumpa njia ya kila kitu."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 85,
    "arabic": "فَأَتْبَعَ سَبَبًا",
    "english": "So he followed a way.",
    "kiswahili": "Basi alifuata njia."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 86,
    "arabic": "حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ ٱلشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِى عَيْنٍ حَمِئَةٍۢ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوْمًۭا ۗ قُلْنَا يَـٰذَا ٱلْقَرْنَيْنِ إِمَّآ أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّآ أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْنًۭا",
    "english": "Until, when he reached the setting of the sun, he found it setting in a murky spring, and found a people there. We said, 'O Dhul-Qarnayn, either you punish them or treat them with kindness.'",
    "kiswahili": "Hadi alipofika magharibi mwa jua, alikuta likizama kwenye chemchemi yenye madoa, na alikuta watu pale. Sema, 'Ewe Dhul-Qarnayn, au unawadhibu au uwatende kwa wema.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 87,
    "arabic": "قَالَ أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُۥ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَىٰ رَبِّهِۦ فَيُعَذِّبُهُۥ عَذَابًۭا نُّكْرًۭا",
    "english": "He said, 'As for him who wrongs, we will punish him, then he will be returned to his Lord who will punish him with a terrible punishment.'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Kuhusu yule anayekosea, tutamdhibu, kisha atarudishwa kwa Mola wake atakayemdhibu kwa adhabu mbaya.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 88,
    "arabic": "وَأَمَّا مَنْ ءَامَنَ وَعَمِلَ صَـٰلِحًۭا فَلَهُۥ جَزَآءً ٱلْحُسْنَىٰ ۖ وَسَنَقُولُ لَهُۥ مِنْ أَمْرِنَا يُسْرًۭا",
    "english": "But as for him who believes and does good, he will have the best reward, and We will speak to him from Our command with ease.",
    "kiswahili": "Lakini kuhusu yule amini na afanye mema, atapata thawabu nzuri, na tutamuongea kwa urahisi kutoka kwa Amri Yetu."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 89,
    "arabic": "ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا",
    "english": "Then he followed another way.",
    "kiswahili": "Kisha alifuata njia nyingine."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 90,
    "arabic": "حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ ٱلشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلَىٰ قَوْمٍۢ لَّمْ نَجْعَل لَّهُم مِّن دُونِهَا سِتْرًۭا",
    "english": "Until, when he reached the rising of the sun, he found it rising on a people for whom We had provided no shelter from it.",
    "kiswahili": "Hadi alipofika alfajiri ya jua, alikuta likinua juu ya watu ambao hatukuwapa hifadhi yoyote dhidi yake."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 91,
    "arabic": "كَذَٰلِكَ وَقَدْ أَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًۭا",
    "english": "Thus, and We encompassed [all] that he had in knowledge.",
    "kiswahili": "Hivyo, na tumemzunguka kwa ujuzi wote alio nao."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 92,
    "arabic": "ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبًا",
    "english": "Then he followed another way.",
    "kiswahili": "Kisha alifuata njia nyingine."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 93,
    "arabic": "حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ بَيْنَ ٱلسَّدَّيْنِ وَجَدَ مِن دُونِهِمَا قَوْمًۭا لَّا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًۭا",
    "english": "Until, when he reached between two mountains, he found a people who could hardly understand speech.",
    "kiswahili": "Hadi alipofika kati ya milima miwili, alikuta watu ambao hawakuweza kuelewa maneno."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 94,
    "arabic": "قَالُوا۟ يَـٰذَا ٱلْقَرْنَيْنِ إِنَّ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مُفْسِدُونَ فِى ٱلْأَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلَىٰٓ أَن تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّۭا",
    "english": "They said, 'O Dhul-Qarnayn, indeed Gog and Magog are corrupters on the earth. Shall we pay you a tribute that you build between us and them a barrier?'",
    "kiswahili": "Walisema, 'Ewe Dhul-Qarnayn, hakika Yajuj na Majuj ni watapeli duniani. Je, tutakulipa ili uweke kati yetu na wao kizuizi?'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 95,
    "arabic": "قَالَ مَا مَكَّنِّى فِيهِ رَبِّى خَيْرٌۭ فَأَعِينُونِى بِقُوَّةٍ أَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا",
    "english": "He said, 'What my Lord has enabled me with is better; help me with strength and I will make between you and them a dam.'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Kile ambacho Mola wangu amenijalia ni bora; nisaidie kwa nguvu na nitaunda kati yenu na wao kizuizi.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 96,
    "arabic": "ءَاتُونِى زُبَرَ ٱلْحَدِيدِ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا سَاوَىٰ بَيْنَ ٱلصَّدَفَيْنِ قَالَ ٱنفُخُوا۟ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَعَلَهُۥ نَارًۭا قَالَ ءَاتُونِىٓ أُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًۭا",
    "english": "Bring me sheets of iron. Until, when he leveled between the two cliffs, he said, 'Blow,' until when he made it fire, he said, 'Pour molten copper upon it.'",
    "kiswahili": "Niletee karatasi za chuma. Hadi alipofanya sawa kati ya miamba miwili, alisema, 'Pumua,' hadi alipofanya kuwa moto, alisema, 'Mimina shaba iliyoyeyushwa juu yake.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 97,
    "arabic": "فَمَا ٱسْطَـٰعُوٓا۟ أَن يَظْهَرُوهُ وَمَا ٱسْتَطَـٰعُوا۟ لَهُۥ نَقْبًۭا",
    "english": "They could not climb it nor dig through it.",
    "kiswahili": "Hawakuweza kupanda juu yake wala kuchimba kupitia yake."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 98,
    "arabic": "قَالَ هَـٰذَا رَحْمَةٌۭ مِّن رَّبِّى ۖ فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ رَبِّى جَعَلَهُۥ دَكَّآءَ ۖ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّى حَقًّۭا",
    "english": "He said, 'This is a mercy from my Lord. But when the promise of my Lord comes, He will level it to the ground. And the promise of my Lord is true.'",
    "kiswahili": "Alisema, 'Hii ni rehema kutoka kwa Mola wangu. Lakini wakati ahadi ya Mola wangu itakuja, atailinganisha na ardhi. Na ahadi ya Mola wangu ni ya kweli.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 99,
    "arabic": "وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍۢ يَمُوجُ فِى بَعْضٍۢ ۖ وَنُفِخَ فِى ٱلصُّورِ فَجَمَعْنَـٰهُمْ جَمْعًۭا",
    "english": "And We will leave them that day surging over each other; and We will blow the horn, and We will assemble them in a gathering.",
    "kiswahili": "Na tutawaacha siku hiyo wakizunguka juu ya kila mmoja; na tutupue mwito, na tutawaunganisha kwa mkusanyiko."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 100,
    "arabic": "وَعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍۢ لِّلْكَـٰفِرِينَ عَرْضًا",
    "english": "And We will present Hell that day to the disbelievers, exposed.",
    "kiswahili": "Na tutawaonyesha Jehanamu siku hiyo kwa waasi, wazi."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 101,
    "arabic": "ٱلَّذِينَ كَانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِى غِطَآءٍ عَن ذِكْرِى وَكَانُوا۟ لَا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعًا",
    "english": "Those whose eyes were in cover from My remembrance, and they could not hear.",
    "kiswahili": "Wale ambao macho yao yalikuwa yamefunikwa na kumbukumbu yangu, na hawakuweza kusikia."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 102,
    "arabic": "أَفَحَسِبَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَن يَتَّخِذُوا۟ عِبَادِى مِن دُونِىٓ أَوْلِيَآءَ ۚ إِنَّآ أَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَـٰفِرِينَ نُزُلًۭا",
    "english": "Do those who disbelieve think that they can take My servants as allies besides Me? Indeed, We have prepared Hell for the disbelievers as a lodging.",
    "kiswahili": "Je, wale wasioamini wanafikiria kuwa wanaweza kuchukua wafuasi wangu kuwa wafuasi badala yangu? Hakika, tumeandaa Jehanamu kwa waasi kama makazi."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 103,
    "arabic": "قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُم بِٱلْأَخْسَرِينَ أَعْمَـٰلًا",
    "english": "Say, 'Shall We inform you of the greatest losers in deeds?'",
    "kiswahili": "Sema, 'Je, tutaewaambia waathirika wakubwa zaidi kwa matendo?'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 104,
    "arabic": "ٱلَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعًا",
    "english": "Those whose effort is lost in the life of this world while they think they are doing well in work.",
    "kiswahili": "Wale ambao juhudi zao zimepotea katika maisha ya dunia huku wakidhani wanayafanya mema."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 105,
    "arabic": "أُو۟لَـٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَآئِهِۦ فَحَبِطَتْ أَعْمَـٰلُهُمْ فَلَا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَزْنًۭا",
    "english": "It is they who disbelieved in the signs of their Lord and in meeting Him, so their deeds have become worthless, and We will not assign for them on the Day of Resurrection any weight.",
    "kiswahili": "Ndiye waliokufuru ishara za Mola wao na kukutana naye, hivyo matendo yao yamepotea, na hatutawapa uzito siku ya Kiyama."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 106,
    "arabic": "ذَٰلِكَ جَزَآؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوا۟ وَٱتَّخَذُوٓا۟ ءَايَـٰتِى وَرُسُلِى هُزُوًا",
    "english": "That is their recompense: Hell, because they disbelieved and took My signs and My messengers in mockery.",
    "kiswahili": "Hiyo ndiyo thawabu yao: Jehanamu, kwa sababu walikufuru na kuchukulia ishara zangu na manabii wangu kama utani."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 107,
    "arabic": "إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنَّـٰتُ ٱلْفِرْدَوْسِ نُزُلًا",
    "english": "Indeed, those who believe and do righteous deeds will have the Gardens of Paradise as their lodging.",
    "kiswahili": "Hakika, wale wanaoamini na kufanya matendo mema watapata Bustani za Firdaws kama makazi yao."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 108,
    "arabic": "خَـٰلِدِينَ فِيهَا لَا يَبْغُونَ عَنْهَا حِوَلًۭا",
    "english": "They will abide therein forever and will not desire a change from it.",
    "kiswahili": "Watadumu humo milele, na hawatataka kubadilisha kutoka humo."
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 109,
    "arabic": "قُل لَّوْ كَانَ ٱلْبَحْرُ مِدَادًۭا لِّكَلِمَـٰتِ رَبِّى لَنَفِدَ ٱلْبَحْرُ قَبْلَ أَن تَنفَدَ كَلِمَـٰتُ رَبِّى وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهِۦ مَدَدًۭا",
    "english": "Say, 'If the sea were ink for [writing] the words of my Lord, the sea would be exhausted before the words of my Lord were exhausted, even if We brought the like of it as a supplement.'",
    "kiswahili": "Sema, 'Iwapo bahari ingekuwa wino kwa maneno ya Mola wangu, bahari ingekau kabla maneno ya Mola wangu yakau, hata tukileta kingine kama nyongeza.'"
  },
  {
    "surah": 18,
    "ayah": 110,
    "arabic": "قُلْ إِنَّمَآ أَنَا۠ بَشَرٌۭ مِّثْلُكُمْ يُوحَىٰٓ إِلَىَّ أَنَّمَآ إِلَـٰهُكُمْ إِلَـٰهٌۭ وَاحِدٌۭ ۖ فَمَن كَانَ يَرْجُوا۟ لِقَآءَ رَبِّهِۦ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًۭا صَـٰلِحًۭا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِۦٓ أَحَدًۢا",
    "english": "Say, 'I am only a human being like you, to whom it is revealed that your god is one God. So whoever hopes to meet his Lord, let him do righteous work and not associate anyone in the worship of his Lord.'",
    "kiswahili": "Sema, 'Mimi ni binadamu kama ninyi, ambaye amefunuliwa kwamba Mungu wenu ni Mungu mmoja. Basi yule anaye matumaini ya kukutana na Mola wake, afanye matendo mema na ashiriki yeyote katika ibada ya Mola wake.'"
  }
]
